G. E. RUMPHIUS. 



een beslissing geven over Rumphius' geheele verdere leven : 

 hier in Portugal werd zijn aandrang naar 'avonturen geleid in 

 een richting, waarover hij vroeger nooit gedacht had ; hier 

 hoorde hij zooveel verhalen van al de merkwaardigheden, die 

 de Oost opleverde, van den wonderlijk weelderigen plantengroei, 

 van de vreemde, grillige dierenwereld, dat zijn lust om te 

 reizen sterk aangewakkerd, maar tegelijkertijd veredeld werd ; 

 hij schijnt toen reeds het plan opgevat te hebben, hiervan zijn 

 studie te gaan maken: „zijnde dit wel het meeste oogmerck, 

 waerom ik mij in India begeven hebbe", schrijft hij jaren 

 later in een zijner brieven. (i8 Juli 1669 aan den Gouverneur 

 van Ambon). 



Uit Portugal vertrokken, keert hij omstreeks 1648 of 1649 

 naar Hanau terug; doch zijn verblijf aldaar zou slechts van 

 korten duur zijn: in het eind van 1652 zien we hem dienst 

 nemen als adelborst bij de Oost-Indische Compagnie, die hem 

 van nu af aan onder haar trouwste en meest nauwgezette 

 dienaren zou tellen. Op tweeden Kerstdag 1652 met het jacht 

 ,,Muyden" van Texel vertrokken, kwam hij in Juni 1653 veilig 

 in Java's hoofdstad aan, om nog in hetzelfde jaar, vermoedelijk 

 8 November, vandaar naar zijn toekomstige verblijfplaats, het 

 eiland Ambon, te gaan. Maar de militaire dienst was niet 

 datgene, wat hem bevrediging schonk ; hij ,,was geleert in 

 allerley slach van wisconsten" ; wel werd hij al spoedig bevor- 

 derd tot vaandrig, maar tegelijkertijd werden van hem adviezen 

 gevraagd over bouwwerken, zoodat Jacob Hustaerdt, die toen- 

 tertijd Gouverneur van Ambon was, hem in civielen dienst 

 overplaatste, reeds in 1657 benoemde tot onderkoopman, (de 

 rangen bij de O.-I. Compagnie waren assistent, onderkoopman 

 koopman en opperkoopman), om hem in 1660 aan de Hooge 

 Ivegeering voor te dragen voor aanstelling tot koopman. Bij 

 missie ve van 17 Februari 1662 voldeden Gouverneur-Generaal 



— 28 — 



