Cx, E. RUMPHIUS. 



is." Dan is hij „hiertoe allerhande goede ende geprobeerde 

 aiitheuren benoodight, dewelcke my tot een compas in dese 

 Indiaense wildernisse ende steunsel van de memorie mochten 

 dienen". En hij vervolgt: ,,Aengesien dan Achtbare Heeren 

 dit myn voornemen een werck is, 't welck wel nu ter tyt noch 

 geringhachtig schynt, ende meest tot myne private oefïeninge 

 streckt, nochtans bedenckende dat weleer uyt cleene beginselen, 

 prysweerdige wercken gevolght syn ; oock dese myne lucubra- 

 tiones noch den eenen of den anderen genereusen geest, 

 tot dienst ende vermaeck souden connen strecken, jae, dat 

 selfs noch veele Europeanen, insonderheyt die onder U. A. A. 

 hooghloffelycke regeeringe hun in dese Oostersche Landen 

 ophouden, uyt myne schriften heden ofte morgen eenige profyt 

 ende dienst staen te trecken, ende dat insonderheyt in 't stuck 

 van preservatie haerer gesontheyt, daer wy in Indien tot noch 

 toe seer om verlegen syn, wegens oncunde der middelen, die 

 ons dickwils voor de voeten liggen". Hij verzoekt dan de 

 ,, Heeren Bewinthebberen", ,,seer instandelyck ende met aller 

 eerbiedigheyt'' ervoor te willen zorgen, dat de door Rumphius' 

 vrienden, onder wie Ds. Rulicius in Amsterdam, gekochte boeken 

 en instrumenten werkelijk goed bewaard aan Rumphius afge- 

 leverd worden, en niet „gelijk (hij) aireede niet zonder schade 

 bevonden hebbe", ,,uyt suspicie als oft particuliere coopman- 

 schappen waeren (met welcke beuselingen ick my noyt hebbe 

 vercleenen willen), bedorven overgebracht ende verkeert ge- 

 levert werden". En de Heeren Bewindhebbers gaven gehoor 

 aan Rumphius' ,,cleen versoeck" en de aanbeveling, die Joan 

 Maetsuyker als Gouverneur-Generaal aan Rumphius' schrijven 

 meegaf. De boeken werden door Bewindhebbers onder hun 

 hooge bescherming genomen, „mits dat alvorens op het pack- 

 huys sullen worden gevisiteert." Men kon toch nooit weten, 

 wat er in die pakken voor Rumphius aan smokkelwaar zat ! 



_ 30 — 



