G. E. RÜMPHIUS. 



Zoo verloopen eenige jaren, door Rumphius doorgebracht in 

 dienst der Compagnie, zijn vrijen tijd bestedend aan zijn liefste 

 werk, aan het beschrijven en bestudeeren van Ambon's flora 

 en fauna, van de grondvoortbrengselen, van zijn historie, een 

 werk, eerst door de Compagnie oogluikend toegelaten, later, 

 door invloed vooral van Maetsuyker, van hoogerhand onder- 

 steund. Hem werd de belofte gegeven, dat hij niet verplaatst 

 zou worden, en dat hem ,,sooveel leedigen tyt gegundt" zou 

 worden, „als sonder verachtinge van 's Comp. dienst ge- 

 schieden kon." Want vóór alles bleef Rumphius dienaar der 

 Compagnie. 



Toch was Rumphius niet meer met hart en ziel op Ambon. 

 Hij wilde zoo graag vrij zijn, zich geheel kunnen geven aan 

 „syne curieuse studiën" ; altoos was hem het ambt van koopman 

 en opperhoofd van Hitoe een ,, masqué'', een noodzakelijk kwaad, 

 noodzakelijk omdat hij nu eenmaal voor zich en de zijnen het 

 levensonderhoud moest verdienen. Steeds verlangde hij er naar, 

 eens van alle administratieve en officiëele beslommeringfen ver- 

 lost te worden, om dan zijn geschriften te kunnen voltooien, 

 en voor verdere verzorging hiervan naar Batavia te kunnen 

 vertrekken. En werkelijk scheen hij dit, zijn ideaal, te zullen 

 bereiken. In het begin van 1669 kwam van Batavia de toe- 

 stemming ; hij kreeg verlof, zijn tegenwoordige betrekking neer 

 te leggen, en naar Batavia te komen. Door verschillende om- 

 standigheden, o. a. de afwezigheid van een betrouwbaar schip 

 om RuxMPHius met zijn familie te vervoeren, en het over-en-weer- 

 schrijven, dat hieromtrent tusschen Rumphius en den Gouverneur 

 van Ambon plaats had, werd zijn vertrek vertraagd en steeds 

 weer uitgesteld. En van dit uitstel kwam een geheel onvrijwilllig, 

 door het noodlot oredwon^en, afstel. 



Want het scheen, alsof het geluk en de voorspoed, die 

 Rumphius tot nog toe steeds als trouwe makkers gevolgd waren, 



— 31 — 



