G. E. RUMPHIUS. 



zich nu van hem afkeerden, en hem overlieten aan de wille- 

 keur van het noodlot. In het begin van 1670 trof hem een 

 ramp, zoo groot en zoo diep-tragisch voor den natuuronder- 

 zoeker, voor hem, die van natuur-aanschouwen zijn levensgeluk 

 maakte, als geen andere : door te lange inspanning in het tropisch 

 klimaat had Rumphius te veel van zijn oogen gevergd: hij werd 

 blind. Wel heel lakoniek waren, zooals Leupe in zijn biographie 

 van onzen geleerde opmerkt '), de woorden, die de Gouverneur 

 van Ambon, Jacob Cops, meende te moeten gebruiken, toen hij 

 deze zoo in-droevige gebeurtenis aan de Hooge Regeering te 

 Batavia meldde : ,,Den coopman Rumphius is nu sedert eenige 

 weken blind geworden." Is er voor een man als Rumphius, vol 

 werkkracht en werklust, een ernstiger teleurstelling en tegenslag 

 denkbaar, dan het verlies zijner oogen, een verlies, dat hem, 

 die alles zelf wilde zien en niet op het gezag van anderen 

 geloofde, dwong in het vervolg ,,met geleende oogen en handen" 

 zijn werk te doen? En verdient deze man, die, ondanks het 

 diep-tragische lot, dat zijn deel was geworden, met ijzeren wil 

 het werk, dat hij zich als levenstaak had gesteld, voortzette, 

 niet ten volle onze sympathie en eerbied? 



Gouverneur Cops achtte echter onzen geleerde niet meer 

 den man om een zoo gewichtig ambt als ,, Hoofd van Hitoe" 

 te blijven bekleeden ; den 2oen Mei 1670 deelde hij aan Rumphius 

 mede, dat hij vervangen zou worden en uitgenoodigd werd, zich 

 met de zijnen naar het Kasteel Victoria op te maken, teneinde 

 daar de nadere beslissing van Gouverneur-Generaal Maetsuyker 

 omtrent zijn toekomst af te wachten. En deze beslissing viel 



i) P. A. Leupe, 187 i. Georgius Everardus Rumphius. Ambonsch Natuiir- 

 kundio;e der zeventiende eeuw. (Verhandelingen Kon. Akad. v. Wetensch. 

 Amsterdam. XII. 3^ stuk. 1871. p. 1—63). p. 14. 



Zie ook J. E. Heeres, 1902. Rumphius' levensloop naar de mededeelingen 

 van P. A. Leupe. (Rumphius-Gedenkboek. 1902. p. i— 16). 



— 32 — 



