DE NATUURKUNDIGE COMMISSIE. 



natuur-philosophische beschouwingen minderwaardig geacht 

 werden. De eerste grond was volkomen terecht '), waar Mayer 

 zelf schrijft, dat hem pas in het najaar van 1841 de zaak helder 

 voor den geest stond. Daarom zendt hij in Maart 1842 zijn 

 klassiek geworden verhandeling: „Bemerkungen über die Krafte 

 der unbelebten Natur" aan Liebig, die dan ook spoedig aan 

 dit artikel een plaats in zijn ,, Annalen der Chemie und der 

 Pharmazie" inruimt. En de tweede beweegreden was oorzaak, 

 dat PoGGENDORF ook nog in 1847 opname van Helmholtz' 

 ,,Ueber die Erhaltung der Kraft" weigerde. 



Ook in dit tijdvak ontbraken niet de zeereizen, meest met 

 een politiek doel gedaan door oorlogsschepen, aan boord 

 waarvan zich dan natuuronderzoekers bevonden, die met het 

 botanisch en zoölogisch onderzoek der bezochte streken belast 

 waren. Weer zijn het Franschen, aan wie wij de belangrijkste 

 expedities in dezen tijd danken. Allereerst de reis van de 

 ,,Uranie" onder leiding van Freycinet (1817 — 1820), waaraan als 

 botanicus Gaudichaud deelnam. Van onze koloniën werden o.a. 

 bezocht Timor, Alor en de oostelijke Molukkeneilanden Poeloe 

 Pisang, Rawak en Waigeoe. Nadat de ,,Uranie" bij de Falklands 

 eilanden vergaan was, werden de verzamelingen, die voor 

 't grootste deel gered waren, op de „Physicienne" overgebracht en 

 de reis naar Frankrijk met dit schip voortgezet. Het reisverhaal-) 



i) Zie A. voN Oettingen, 1909. Robert Mayers wissenschaftlicher Entwick- 

 lungsgang im Jahre 1841. (Abh. d. math. phys. Klasse der Kgl. Sachs. d. Wiss. 

 Bd. 31. No. III. 1909). 



2) L. DE Freycinet, 1824—1844. Voyage autour du monde, exécuté sur les cor 

 vettes rUranie et la Physicienne, pendant les années 1817— 1820. Paris, 1824— 1844. 



Histoire du Voyage. 2 torn. (4 vol.), 1825— 1837. 



Zoölogie par Quoy et Gaimard, i vol. 1824. Magnetisme terrestre. i vol. 1842. 



Botanique par Cha. Gaudichaud. i vol. 1826. Météorologie, i vol. 1844. 



Observations du pendule, i vol. 1826. 



Navigation et Hydrographie. 2 tom. i vol. 1826. 



— 136 — 



