G. E. RUMPHIUS. 



Boek VI : Handelende van de Heesters, zo tamme als wilde ; 

 Boek VII : Behelzende de Boschtouvven en kruypende 



Heesteren ; 



Boek VIII: Behelzende de Hofkruyden, zo wel die tot de 

 kost, als Medicyn, en vermaak dienen ; 



Boek IX: Van Winden en omslingerende kruipende 



Kruiden ; 



Boek X : Handelende van de Wilde Kruiden door Malkander ; 

 Boek XI : Handelende van de overige of resteerende wilde 



Kruiden ; 



Boek XII : Handelende van de Zeeboompjes, en steenagtige 



Zeegewassen, die na een Plant gelijken. 



Weliswaar ontbeert een dergelijke indeeling allen weten- 



schappelijken grondslag-, maar toch heeft ze een eigenaardige 



bekoring: „die Boomen, dewelke eenig Hers, aanzienelyke 



Bloemen, of schadelyke Melk van haar geven", „Bosch-touwen" 



voor lianen, zijn het geen bewijzen voor den onbevangen blik, 



waarmee Rumphius in zijn Ambonsche natuur rond zich zag? 



In al die hoofdstukken geeft Rumphius niet alleen uiterlijke 



beschrijvingen van de besproken planten, beschrijvingen, die 



meestal tot in kleine bijzonderheden juist zijn, een enkele maal 



wel eens, vooral waar het heel kleine bloemen betreft, niet 



volkomen nauwkeurig •, maar verder een aantal aanteekeningen, 



volkomen natuurgetrouw en zuiver, omtrent de produkten, die 



door de planten geleverd worden, de plaats, waar ze gevonden 



of gekweekt worden, den tijd, waarin ze bloeien, de wijze van 



cultuur, het gebruik, dat ervan gemaakt wordt, en wel zoowel 



medisch als technisch, en andere dergelijke bijzonderheden. 



Bovendien geeft hij zooveel mogelijk van' de planten, behalve 



Hollandsche, Maleische en Latijnsche namen, nog die in de 



talen van Amboina, Ternate, Banda, Makassar, Java, soms 



Arabië en China, Portugal en Hindoestan. „En daarbij had 



— 43 — 



