G. E. RUMPHIUS. 



hij niet", zegt Henschel in zijn meergenoemde biographie '), 

 „zooals Van Reede te beschikken over raadgevingen en kennis 

 van geleerde Europeanen en Brahmanen, maar hij moest zijn 

 wetenschap zelf uit het leven putten en door eigen ervaring 

 „in dese Indiaense wildernisse" met grooten ijver verkrijgen". 

 Ook al wat op de zeden en gewoonten der bevolking betrek- 

 king had, welk bijgeloof bijv. er omtrent een bepaalde plant 

 heerschte, deelde hij mede, steeds verdichtsels van waarheid 

 scheidend. Dan vergeleek hij zijn resultaten met de mede- 

 deelingen van Plinius, Aristoteles, zijn onmiddellijke voor- 

 gangers BoNTius, Garcia ab Orta e.a., daarbij steeds van 

 een groote scherpzinnigheid en een schitterende belezenheid 

 blijk gevend. 



Zuiver zijn zijn waarnemingen ; is hij niet volkomen zeker 

 van de juistheid zijner mededeehngen, dan vermeldt hij dit uit- 

 drukkelijk; waar hij bijv. voor het in zijn tijd raadselachtige 

 voorkomen der „coco de mer", de vrucht der Seychellen-palm, 

 die in Indië soms aan de kust aangespoeld aangetroffen wordt, 

 een oplossing zoekt, daar geeft hij er een, maar met aarzeling ; 

 hij voelt heel goed het gebrek aan feitenmateriaal en hecht 

 zelf aan zijn vermoeden, dat genoemde vruchten zouden be- 

 hooren tot een onder zee groeiende plant, weinig waarde. 

 Daartegenover heeft hij bij tal van andere onderwerpen de 

 gelegenheid te wijzen op het eigenaardige karakter der tropische 

 flora, op de aanwezigheid van biologische bijzonderheden in het 

 plantenleven, waar men in Noordelijke streken niet van droomt; 

 zoo zijn „Bosch-touwen" ; de bekende bekerplanten, wier bekers 

 niet als vruchten der planten, maar „slegts voor een uitwas 

 van 't blad" gehouden moeten worden; het merkwaardig en 

 nog voor onzen tijd moeilijk te verklaren verschijnsel van cauli- 



A. G. E. Th Henschel, 1833. p. 50. 



— 44 — 



