G, E. RUMPHIUS. 



Herbarii Amboinensis" van Henschel ') en vooral de ,,Neuer 

 Schlüssel" van Hasskarl ^). Dit laatste werk heeft voor de be- 

 studeering van RuMPHius' Kruidboek zeer groote waarde, temeer 

 daar er in opgenomen zijn de resultaten van een botanische 

 reis door de Molukken, door den Buitenzorgschen Hortulanus 

 Teysmann verricht (1853 — 1860), door wien een aantal planten, 

 ten tijde van Henschel nog onbekend, weergevonden zijn. 

 Behalve een uitvoerige bespreking van alle twaalf boeken van 

 het Kruidboek, geeft Hasskarl een drietal alphabetische in- 

 houden : een voor de Latijnsche namen van Rumphius, een 

 voor inlandsche namen, en een voor de wetenschappelijk-syste- 

 matische namen, die in 1866 van kracht waren. 



Uit het totnogtoe medegedeelde blijkt dus ten duidelijkste, 

 hoe groote verdiensten Rumphius als botanicus had; hoe hij 

 niet alleen door zijn floristische beschrijvingen de kennis van den 

 plantengroei op Ambon en andere eilanden van onzen Indischen 

 Archipel heeft gegrondvest, maar hoe hij ook in zijn Kruidboek 

 een groot aantal wetenswaardigheden over het leven der planten 

 heeft bijeengebracht, zoodoende een begin makend met de biolo- 

 gische bestudeering der tropische flora. 



Veel minder gemakkelijk is het de waarde van Rumphius' 

 werk op zoölogisch gebied in zijn vollen omvang te overzien: 

 wel geeft de Amboinsche Rariteitkamer ons een inzicht in zijn 

 wijze van werken, en een kleine afschaduwing van zijn vele 

 belangwekkende vondsten, maar toch zijn er gronden om aan 

 te nemen, dat deze Rariteitkamer eigenlijk meer een werk, 

 bestemd voor liefhebbers van natuurhistorische wonderproduk- 

 ten, die er in dien tijd in overvloed waren, zou zijn. 



Voor een juiste beoordeeling van Rumphius als zoöloog is 



O A. G. E. Th. Henschel, 1833. p. 139—202. 



2) J. K. Hasskarl, 1866. Neuer Schlüssel zu Rumph's Herbarium Amboinense. 

 (Abhandl. Naturf. Ges. Halle. IV. 1866. p. 143—389). 



- 46 - 



