(r. E. RüMPHIUS. 



eenige dagen na volle maan verschijnt, is tot op heden on- 

 bekend. 



Het tweede boek der Rariteitkamer beslaat de folio-blad- 

 zijden 57 — 166 en behandelt uitsluitend Mollusken en wel 

 voornamelijk tot de Gastropoden behoorende soorten. Ook op 

 dit zoo moeilijke gebied toont Rumphius' werk, hoe een onbe- 

 vangen onderzoeker met scherp waarnemingsvermogen in een 

 oogenschijnlijken chaos orde weet te scheppen. Als het ware 

 op het gevoel af maakt Rumphius sommige geslachten en fami- 

 lies, die zoo volkomen juist gegroepeerd zijn, dat hun om- 

 grenzing ook nu nog algemeen geldend is. Zijn nomen- 

 clatuur is vaak heel gelukkig gekozen ; als voorvoelend de 

 binaire nomenclatuur van Linnaeus heeft ook hij een aantal 

 schepdieren met twee namen aangeduid, steeds een geslachts- 

 naam en dan een bijvoegelijk naamwoord als soortsnaam. Een 

 belangrijk getal nieuwe soorten werden door hem beschreven ; 

 van de 359 soorten, in dit tweede boek besproken, waren er 

 ^57 ^og niet bekend, hoewel er toch in den loop der zeven- 

 tiende eeuw reeds een paar speciale conchyliologische werken 

 verschenen waren '), Behalve zijn verdiensten op morphologisch 

 gebied, toont hij ook hier weer zijn wetenschappelijken aanleg 

 door de bestudeering van het leven der door hem beschreven 

 dieren ; steeds deelt hij mede op wat voor zeebodem de dieren 

 leven, hoe ze zich beweo-en of hoe ze aan den bodem bevestiofd 

 zijn, dat soms ,,haar koleur ook naar den grond geschikt is", 

 d. w. z. dat ze aan de omgeving aangepast zijn, en dergelijke 

 belangwekkende bijzonderheden meer; hij bespreekt steeds 

 het nut, dat deze schelpdieren voor de bevolking opleveren, 

 vermeldt hun voedzaamheid of vergiftige eigenschappen, hun 



O Bijv. M. LiSTER, 1685— (1693?). Historiae sive synopsis methodicae con- 

 chyliorum, quorum omnium picturae ad vivum delineatae exhibentur. 11. IV. 

 Londini. 1685— (1693?). 



— 52 — 



