DE ACHTTIENDE EEUW. 



gebied werd aan het bezit der Compagnie toegevoegd ; krachtige 

 bestuurders en tactvolle admiraals werkten samen om het aan- 

 zien der Souvereine Maatschappij te vergrooten. 



En toch waren deze kenteekenen van bloei uitwendig: de 

 Compagnie had haar hoogtepunt reeds overschreden; innerlijk 

 begon een periode van geleidelijk verval. Als zoo vaak had 

 ook hier toenemende welvaart een verslapping van het geestelijk 

 leven ten gevolge: het persoonlijk karakter harer ambtenaren 

 liet dikwijls te wenschen over ; de zorg voor geestelijke belangen 

 werd op den achtergrond gedrongen, waar het geld al meer 

 en meer macht kreeg en steeds meer zijn invloed deed gelden. 

 „Het geheele raderwerk der inwendige administratie was 

 allengs een zoodanig weefsel van intrigues geworden, dat de 

 Compagnie nauwelijks meer op bekwame of eerlijke dienaren 

 rekenen kon, en diefstal en onrecht, aan het algemeen belang 

 gepleegd, niet alleen straffeloos geduld, maar verontschuldigd 

 en zelfs beloond werden" '). 



Waar zulke toestanden heerschten, was uit den aard der 

 zaak onder de ambtenaren der O.-I.-C. iemand, begaafd met 

 liefde en aanleg voor wetenschappelijk onderzoek, een witte 

 raaf; temeer waar de Hooge Regeering maar zelden blijken 

 gaf, dergelijke onderzoekingen te willen steunen en tot de 

 openbaarmaking ervan te willen medewerken. De houding van 

 het Indisch Bestuur gedurende deze eeuw tegenover iedere 

 uiting van wetenschappelijke werkzaamheid, wordt wel het best 

 gekenmerkt door de woorden, waarin uitgedrukt was de voor- 

 waarde, gesteld aan den Hoogleeraar DOxNATI, die zich „met 

 voorschriivine der Kamer van Zeventienen tot wetenschappelijke 

 nasporingen naar Batavia begeven had, wien dan ook, uit dien 

 hoofde, de Indische Regeering de noodige hulp daartoe beloofde, 



') H. Blink, 1913. Een eeuw van koloniaal bewind. (Vragen van den Dag. 

 1913- P- 513-605). p. 523- 



- 63 



