DE NATUURKUNDIGE COMMISSIE. 



zame en woeste natuur den onvermoeibaren onderzoeker nieuwe 

 moeilijkheden in den weg ^egde, maar ook weer schatten van 

 nieuw onderzoekingsmateriaal aanbood. Een jaar lang blijven 

 ze hier, steeds nog verzamelend, steeds onderzoekend en af- 

 beeldend, strijdend met het klimaat, met de hun gezondheid 

 ondermijnende tropische ziekten, tengevolge waarvan Van 

 Raalten in Maart 1823 het werk staken moest. De steeds 

 zorgzame v. d, Capellen zond nu den teekenaar J. Th. Bik 

 naar Bantam, om Van Raalten, die naar Buitenzorg terugging, 

 zooveel mogelijk te vervangen. En ook voor Van Hasselt zou 

 deze onderzoekingstocht te zwaar blijken •, eind Augustus 1823 

 wordt hij opnieuw aangetast door een hevige buikziekte, zoodat 

 Bik alles in het werk stelt hem zoo spoedig mogelijk naar 

 Buitenzorg te vervoeren. Een tocht met onbeschrijfelijke be- 

 zwaren wordt volbracht; op zijn verzoek reizen Van Raalten 

 en een medicus, dr. Heyl hen tegemoet. Begin September 

 komt de treurige stoet te Buitenzorg ; alle verzorging, alle wel- 

 willendheid van Van der Capellen schoot te kort-, ook Van 

 Hasselt werd het slachtoffer van den helaas te grooten ijver, 

 door de eerste leden der Natuurkundige Commissie tentoon- 

 gespreid. Hij overleed den 8en September 1823; hem en zijn 

 boezemvriend Kuhl werd één graf gegraven ; één gedenkteeken, 

 door Van der Capellen opgericht, herinnert den bezoeker van 

 Buitenzorgs schaduwrijken tuin aan de zoo vroeg geëindigde 

 levens dezer pioniers. 



Het eerste, zoo vol moed begonnen, gedeelte van de werk- 

 zaamheid der Indische Natuurkundiore Commissie had hiermede 

 een droevig einde gevonden. Op Van Raalten kwam nu de 

 verantwoordelijkheid te rusten voor de gemaakte verzamelingen ;. 

 dank zij zijn goede zorgen en zijn groote nauwkeurigheid werd 

 alles volkomen geordend in het Rijks-Museum van Natuurlijke 

 Historie te Leiden ontvangen. En aan Temminck komt de eer 



— 106 — 



