NATUURKUNDIGE AARDRIJKSKUNDE NA 185O, 



langzaam werkende geleiding. Dicht boven de grenslijn van 

 ongeveer 200 Meter heeft het zeewater dus een veel hoogere 

 temperatuur dan daar dicht onder. De overgang van tempe- 

 ratuur vindt dus in een betrekkelijk dunne waterlaag plaats, 

 de ,,Sprungschicht". Belangrijk is ook nog de waarneming der 

 Siboga, dat de Lombok-straat weliswaar de diepste der zee- 

 straten tusschen eilanden der Bali-Ombaai-reeks is, maar vol- 

 strekt niet een diepte bereikt, waardoor de scherpe scheiding, 

 door Wallage ') gemaakt, gerechtvaardigd zou worden. 



De opneming van het horizontale beeld ') der Indische zeeën 

 is steeds in handen der Marine geweest; oorspronkelijk door 

 toevallige waarnemingen van zeeofficieren, later door daarvoor 

 speciaal uitgeruste zeilschepen (als eerste in 1858 de schoener- 

 brik ,,Pylades") ; nog later werd een stoomschip speciaal voor 

 opnemingen gebouwd (,,Hydrograaf", 1874), totdat in het begin 

 van de 20e eeuw het systematische karteeringswerk der Indische 

 zeekusten met kracht werd ter hand genomen, eerst met om- 

 gebouwde flottieljevaartuigen later ook met bijzondere „Opne- 

 mingsvaartuigen". Aan dit onderzoek hebben vooral deelgenomen 

 H. M. schepen „Bali", „Borneo", „Lombok", „Soembawa", „Van 

 Doorn'' en ,,Van Gogh". Het grootste gedeelte der zeeën van 

 den Indischen Archipel is thans in kaart gebracht, vooral door 

 het werk tusschen 1900 en 1910; dat de vordering thans niet 

 meer zoo vlug gaat, vindt zijn oorzaak in het feit, dat steeds 

 weer het reeds onderzochte herzien moet worden ; hoe meer 

 het bekende gebied zich uitbreidt, des te hooger ook zijn de 

 eischen, door de herziening gesteld. 



•) Zie p. 163 en 222. 



2) J. M. Phaff, 1913. üe hydrographie van den Oost-Indisclien Archipel. 

 (Catalogus Kolon. Aardr. Tent. Amsterdam, 20 Sept.— 31 Oct. 1913. p. 40—56). 



— 264 



