— 152 — 



De vraag is nu, op w^lke wijze de splitsing van ééne soort in twee 

 seizoen-dimorphe soorten plaatsgegrepen lieeft, — en welk voordeel een 

 dergelijke splitsing oplevert. Dat hierin werkelijk een voordeel ligt kan 

 niet betwijfeld worden, vermits hetzelfde verschijnsel zich bij een aantal 

 geslachten herhaald heeft. 



Ten einde op deze vragen een antwoord te vinden heeft v. Wettstein 

 de volgende proef genomen : 



In den plantentuin te Prag werden culturen van E. montana en 

 E. Rostkoviatia ingericht. De zaden werden in October 1893 tusschen 

 gras uitgezaaid ; de beide soorten kiemden gelijktijdig omtrent het 

 midden van Maart 1894. De jonge planten van E. montana groeiden 

 snel op; hare stengels hielden gelijken tred met de omstaande gras- 

 halmen, en droegen den 14 Mei de eerste bloemen. De jonge planten 

 van E. Rostkoviana bleven daarentegen gedurende langen tijd kort ; hare 

 stengellcden groeiden weinig in de lengte, hare bladen werden als liet 

 ware in hun groei gestuit. Weldra werden de planten door het naburige 

 gras aan lengte overtroffen, en den 14 Mei, toen E, montana reeds 

 bloeide, waren zij slechts enkele centimeters hoog. Op 1 Juni werd het 

 gras rondom een gedeelte der planten afgemaaid, op zulke wijze dat de 

 toppen harer stengels nu boven het gras uitstaken. In korten tijd 

 begonnen de hoogste stengelleden in de lengte te groeien, en 13 dagen 

 later, op 14 Juni dus, ontloken de eerste bloemen ; de overige planten, 

 die tusschen hoog gras stonden, waren intusschen slechts langzaam 

 gegroeid. Op 15 Juni werd het gras rondom een tweede partij Euphrasia- 

 planten afgesneden ; dezelfde verschijnselen als de eerste maal werden 

 waargenomen, en de eerste bloemen ontloken op 24 Juni. De overige 

 planten bleven door hoog gras omgeven : zij ontwikkelden zich lang- 

 zaam, en bloeiden veel later, één voor één(tusschen 2 Juli en 4 Augustus), 

 toen het gras grootendeels vruchtrijp en aan 't afsterven was. 



Uit deze proef blijkt dat de vroeghloeiende soorten (hier E. Monta7ia) 

 zich snel ontwikkelen, en er naar streven de naburige planten aan 

 lengte te overtreffen. De laatbloeiende soorten (hier E. Rostkoviana) 

 ontwikkelen zieh in den beginne zeer langzaam, blijven kleiner dan de 

 naburige planten ; bloemen en vruchten komen later voor den dag, 

 nadat de planten die er om heen staan op eene of andere wijze verwijderd 

 zijn. In de beide gevallen is de lichaamsbouw in overeenstemming met 

 de ontwikkeling, zooals hooger werd vermeld. Omtrent de wijze waarop 

 do splitsing van ééne stamsoort in eene vroeghloeiende en eene laat- 

 bloeiende soort plaats gegrepen heeft maakt v. Wettstein de volgende 

 onderstelling : 



