— 92 — 



bezoek en met het vermijden der zelfbevruchting. De onbe- 

 kendheid van de insectensoorten die de bloemen bezoeken, 

 doet den wensch ontstaan om door vergelijking de bevruch- 

 tingswijze te ontdekken. Zooals wel mag ondersteld worden 

 is zelfbestuiving onmogelijk, ten gevolge van den scheeven 

 stand van den stempel. Proterandrie schijnt niet te bestaan; 

 indien zij bestaat is zij niet sterk uitgesproken. Insecten 

 zijn ongetwijfeld de werktuigen der bevruchting. Het 

 stuifmeel wordt ofwel door de insecten uit de helmknoppen 

 verwijderd, ofwel op hun kop of lichaam uitgestrooid. Het 

 is mogelijk dat een bloemenbezoekend insect, hetwelk den 

 honig tracht te bereiken, zijn kop tusschen de helmknoppen 

 op de breedste plaats insteekt en hem daarna in het smaller 

 gedeelte der opening zoover naar onderen dwingt, dat hij 

 erin gespannen wordt en slechts met krachtinspannmg kan 

 losgemaakt worden, waarbij een zekere hoeveelheid stuif- 

 meel uit de helmknoppen kan geschud worden. 



De volgende stap kan men zich gemakkelijker voorstellen. 

 Laten wij veronderstellen dat de schitterend gele helmknop- 

 pen aan het insect den weg wijzen : in dit geval zal het 

 insect rechtstreeks naar het midden der bloem toevliegen. 

 Indien de stijl gebogen is in de richting van de vlieg- 

 lijn, bestaat er veel kans dat de stempel zal aangestooten 

 worden, daar hij betrekkelijk weinig in 't oog springt. 

 Indien de stijl daarentegen in de tegenoverstelde richting 

 gebogen is, zal de stempel niet aangeraakt worden, en er zal 

 geen bevruchting tot stand komen. In ieder geval kan het 

 insect stuifmeel weghalen. 



Het toeval, dat bij de bevruchting blijkbaar eene rol 

 speelt, dient zorgvuldig in 't geheugen gehouden te worden. 



Het kwam mij voor dat een statistisch overzicht van de 

 bloemen, wier stijl naar de rechter- of naar de linkerzijde 

 gebogen is, belangwekkend kon zijn. In de onderstaande 



