— 43 — 



gewone viertallige blad ontstaat daardoor dat één der beide 

 zijblaadjes zich splitst. Daarbij blijft zijn hoofdnerf onver- 

 anderd, en ëën der zijnerven wordt tot hoofdnerf van het 

 vierde blaadje. Treft deze verdubbeling beide zijblaadjes 

 dan ontstaat een vijftallig blad (Plaat I Fig. 4); het eindblaadje 

 is dan onveranderd. 



Gaat de verdubbeling nog verder dan treft zij ook het 

 eindblaadje, dat nu óf eenerzijds, óf beiderzijds een nieuw 

 blaadje kan afsplitsen. In het laatste geval ontstaat een 

 zevenschijvig blad (Plaat I, Fig. 5) dat geheel symmetrisch 

 van bouw is. 



Fig. 4 en 5 stellen de gewone gevallen der symmetrische 

 5- en 7-schijvige bladeren voor; Fig. 6 en 7 zijn een paar 

 uitgezochte bladeren, die de zooeven gegeven verklaring 

 op den eersten blik als de juiste doen kennen. In beide 

 laatste figuren is nl, de splitsing van het eindblaadje niet 

 volkomen. 



Zulke onvolkomen splitsingen zijn betrekkelijk zeld- 

 zaam, ook in 4- en 6-schij vige bladeren. Op de honderd vier- 

 of meerschijvige vond ik er echter bijna telken jare wel 

 minstens één of twee. Er bestaat dus een bepaalde voorkeur 

 voor de volkomen splitsing, of, in andere woorden, de kans 

 op deze is veel grooter. 



Konden de zij blaadjes zich, evenals het eindblaadje, in 

 drieën splitsen, zoo zouden 8 en 9-schijvige bladeren ontstaan. 

 Dit is in mijne cultuur nooit geschied, ofschoon telken jare 

 de planten hierop nauwkeurig onderzocht werden, als zij vele 

 honderden zes- en zevenschijvige bladeren droegen. Meer 

 dan zeven blaadjes ontstaan slechts door terminaal dédouble- 

 ment (bv. Plaat I, fig. 3). Ik kom daarop later nog terug. 



Asymmetrische bladeren zijn in het algemeen zeldzamer 

 dan de symmetrische, of waar dit niet zoo is, ten minste 

 zeldzamer dan de loop van een gewone halve curve zou doen 



