— 101 — 



door middel van vaseline of van de vette stof die Stahl bij zijne proeven 

 heeft gebruikt. De lucht die over de plant is gegaan en dus een gedeelte 

 van haar COi verloren heeft wordt door een absorptie-toestel gevoerd, 

 waarin het overblijvende CO2 opgeslorpt wordt, en van daar naar een 

 aspirator die den luchtstroom onderhoudt. 



Naast dit toestel wordt nu een tweede absorptie-toestel geplaatst, 

 waardoor een bekende hoeveelheid gewone lucht wordt gezogen, ten 

 einde het koolzuurgehalte daarvan te bepalen. 



De twee toestellen worden telkens te gelijkertijd in werking 

 gebracht : uit het verschil in COi-gehalte tusschen de lucht die over de 

 plant is gegaan en de gewone lucht kan men berekenen hoeveel CO2 de 

 plant opgenomen heeft, vermits de hoeveelheid lucht, die door het toestel 

 met de plant gevoerd werd, bekend is. Van binnen in de stolp, waarin 

 zich de plant bevond, werden op verschillende plaatsen 4 thermometers 

 gebracht, alsook twee koelers, die bestonden uit koperen buizen, waar- 

 door koud water werd gevoerd. (De gebruikte toestellen worden in de 

 oorspronkelijke verhandeling uitvoerig beschreven). 



Daarenboven werden eenige proeven genomen ten einde de hoeveel- 

 heid arbeidsvermogen te bepalen die met de zonnestralen de opper- 

 vlakte der aarde bereikt, in midden Europa en in de tropen. Het 

 verschil in temperatuur tusschen een thermometer die in 't zonlicht is 

 geplaatst en een anderen die zich in de schaduw bevindt kan als een 

 maatstaf van de zonnewarmte gelden. — Schr. heeft den scliaduwther- 

 mometer gebracht in de onmiddellijke nabijheid van eene plaats die 

 rechtstreeks het zonlicht ontving, op zulke wijze, dat de lucht zich vrij, 

 kon bewegen, en dat het instrument rondom door beschaduwde voor- 

 werpen omgeven was. 



De resultaten waren als volgt : 



Buitenzorg: Verschil tusschen de maxim. temperatuur in de zon en in 

 de schaduw; middelmaat van 19 waarnemingen 16 Nov. — 4 Jan) : 32° 9. 



Wageningen : Verschil id. id. ; middelmaat van 23 waarnemingen 

 (23 Mei — 23 .Juli) : 29°, 4. 



De hoeveelheid arbeidsvermogen die met de zonnestralen aange- 

 voerd wordt schijnt dus, voor de onderzochte tijdperken, te Buitenzorg 

 grooter te zijn dan te Wageningen. 



Schr. wil echter geen verdere gevolgtrekkingen uit deze proeven 

 afleiden : het is immers twijfelachtig of de methode volkomen nauw- 

 keurig is, en daarenboven zijn hier talrijke factoren in het spel, waar- 

 door de betrekking tusschen de energie der zonnestralen en de ontbinding 

 van CO2 een moeielijk te ontwarren vraagstuk wordt. 



Hoe het ook zij, de boven beschreven COi-bepalingen hebben de 

 volgende uitkomsten gegeven (de resultaten van iedere proefneming, met 



