- 47 — 



Dipsacus, het aantal der lintbloemen bij Composieten en het 

 voorkomen van bladbekers. Wanneer vier, morphologisch 

 zóó verschillende afwijkingen ten opzichte van ons vraagstuk 

 een zelfden regel volgen, dan mag men zeker wel besluiten, 

 dat deze van zeer algemeene strekking is. 



Te meer mag men dit, daar een opmerkzame beschou- 

 wing van verschillende cultuur-varieteiten tot dezelfde gevolg- 

 trekkin2:en leidt. Ik noem als voorbeeld de dubbele bloemen 

 (Chelidonium majiis, Begonia ticherosa enz.) en de dubbele 

 hoofdjes van composieten (Chrysanthemum inodorum en vele 

 andere), wier vulling eene duidelijke periodiciteit vertoont (1). 



Dipsaciis sylvestris torsies. 



Een aantal verschijnselen wijzen er op, dat de ligging, 

 van het gedraaide gedeelte van den hoofdstengel en ook het 

 voorkomen van locale torsien, aan een bepaalden regel 

 gebonden zijn. Ik zal trachten van deze verschijnselen een 

 beknopt overzicht te geven. 



De spiraalvormige bladstand begint, ook op de fraaist 

 gedraaide exemplaren, nooit terstond bij de ontkieming. 

 Gedurende de eerste maanden van hun leven zijn de bladeren 

 in de rosetten kruiselings geplaatst. Eerst in het najaar 

 ziet men ze in spiralen voor den dag komen. 



Even zoo is het een uiterst gewoon verschijnsel, dat de 

 klemdraai zich niet tot aan het eindlioofdje voortzet, maar 

 daarvan door ëén of twee, soms door meer knoopen zonder 

 klemdraai gescheiden is. Aan elk dezer knoopen vindt men 

 dan soms ëén, soms twee, soms drie bladeren. 



Even zoo in de zijtakken van gedraaide exemplaren. Bijna 

 nooit zijn deze over hunne geheele lengte gedraaid. Zij 

 beginnen altijd en eindigen meestal met normalen bladstand, 



(1) Over de periodiciteit van internodien en bladeren aan normale 

 takken vergelijke men A. Braun. Die Verjüngung m der Natur, bl. 23-55, 

 75-7f), 90 enz. 



