— 52 — 



tijdstip in het eerste levensjaar bij de later fraai getordeerde 

 exemplaren de overgang van den kruiswijzen in den spiraals- 

 wijzen bladstand plaats vindt. Ofschoon dit tijdstip, bij 

 onze geringe kennis van de levensverschijnselen van het 

 vegetatiepunt, tegenwoordig nog slechts bij benadering kan 

 worden bepaald, acht ik de volgende waarnemingen toch niet 

 geheel van belang ontbloot. 



In goede culturen, die omstreeks 30 "/o gedraaide indi- 

 viduen leveren, ziet men het eerste optreden van den 

 spiraalsgewijzen bladstand in den regel 4-5 maanden na 

 het uitzaaien. Ik bedoel dat men dan, zonder de rosetten 

 door te snijden en zonder het nog gesloten hart der roset 

 kunstmatig te openen, in de jongste ontplooide bladeren 

 den veranderden bladstand waarneemt. Ten minste in enkele 

 der later getordeerde individuen. Zoo b, v. half September 

 in een zaaisel van half Mei 1891 ; op 1 Augustus in een 

 zaaisel van 2 April 1892, enz. In eene cultuur, door den 

 heer Prof. G. le Monnier te Nancj uitgevoerd, waren er, 

 onder dit gunstigere klimaat, reeds in het begin van Juli 

 een aantal rosetten, die den spiraalsgewijzen bladstand 

 toonden. 



Aan zulke rosetten kan men de oudste afgestorven 

 bladeren niet meer tellen. Om dus na te gaan bij liet 

 hoeveelste blad de blad^jtand veranderd werd, heb aan een 

 aantal planten, van de ontkieming af, van tijd tot tijd de 

 volwassen bladeren geteld en gemerkt. Zoo vond ik in 

 1894 op een zaaisel van 2 Mei het 6* bladpaar bijna volwas- 

 sen op 20 Juli en het elfde bladpaar op 26 Augustus in den 

 zelfden toestand. Op den 21 September werd in deze cultuur 

 de bladspiraal in enkele rosetten zichtbaar; zij was door 

 15-17 bladparen voorafgegaan. De spiraal begon dus met 

 het 31-35® blad boven de cotylen. 



Het was nu van belang te weten, wanneer dit blad aan- 



