— 56 — 



Het tijdstip van den bloei der hoofdjes gaat natuurlijk 

 niet parallel met de tak-orde; toch zal men in Juli meest 

 alleen het eindhoofdje en de takken der tweede orde zien 

 bloeien, terwijl deze in Augustus of September grootendeels 

 uitgebloeid en door hoofdjes der derde en vierde orde 

 vervangen zijn. 



In het algemeen neemt nu de variabiliteit in den loop 

 van den zomer allengs af, en wel deels zoo, dat bij typische 

 exemplaren de curve erger wordt, deels zoo, dat afwijkende 

 exemplaren allengs geringere afwijkingen gaan vertoo- 

 nen. 



Mijn onderzoek over deze, naar het mij toeschijnt, zeer 

 belangrijke quaestieis nog geenszins afgeloopen,en ik wensch 

 dan ook hier slechts den uitgesproken regel door enkele 

 voorbeelden toe te lichten. 



Het enger worden der variatie-curve leerde ik het eerst op 

 de zaaddragers van mijn 13-stralig ras in 1892 kennen. Hun 

 curve werd op den 10 Augustus van dat jaar bepaald en 

 wisselde toen nog tusschen 11 en 21 randbloemen. Allengs 

 namen deze grenzen af, totdat ten slotte de jongste hoofdjes 

 slechts 13 en 14 straalbloemen droegen (1). 



Evenzoo in het volgend jaar. In Juli bepaalde ik de 

 straalcurve voor de zaaddragers van hetzelfde ras; zij 

 varieerden in 27 hoofdjes tusschen 10 en 19. In Augustus 

 werd deze telling herhaald en van de 81 hoofdjes hadden 

 er 6 twaalf randbloemen, 65 dertien randbloemen en de 

 vorige 10 hadden 14 randbloemen. 



Overeenkomstige waarnemingen heb ik sedert nage- 

 noeg jaarlijks gedaan. 



Als tweede voorbeeld kies ik de zaaddragers van 1898, 



(l) Eine zweigipflige Variationskurve. in 72oje.r*5 Archiv für Entwi- 

 ckelungs-mechanik der Organismen Bd. II. Heft 1. 1895 S 59-61. 



