— 123 — 



knoppen onderzocht, dienen de slijm vormende haren, waarmede vele 

 knoppen bekleed zijn, beschouwd te worden als beschuttingsorganen, 

 die de uitdroging verminderen, den turgor doen stijgen, en tevens de 

 ontwikkeling van den knop bevorderen. — Door Goebeler (1886) werd 

 de meeninguitgesproken dat de slijmvorming aan den top van den stengel 

 der Varens de verdamping vermindert en tevens bij draagt tot het inzuigen 

 van water, hetwelk door het slijm wordt vastgelegd ofwel onmiddellijk 

 aan de jonge weefsels wordt medegedeeld. — Stahl (1838) beschouwt 

 de slijm- en geleilagen als verdedigingsmiddelen tegen de aanvallen 

 van dieren, inzonderheid van slakken. — Eindelijk komt de zienswijze 

 van GoEBEL en verscheidene zijner leerlingen : bij landplanten zouden 

 de slijm- en geleilagen, volgens Goebel, tot beschutting tegen uitdro- 

 ging dienen ; bij waterplanten zou het slijm het in- en uittreden van 

 water vertragen. 



Bij zijne onderzoekingen werd Schr. vooral geleid door het denk- 

 beeld, dat ieder levensverrichting niet alleen bij volwassen individuen, 

 doch tevens in haar achtereenvolgende ontwikkelingstoestanden dient 

 nagegaan te worden. Gedurende ieder tijdperk van de ontwikke- 

 ling van het individu ontstaat als het wai'e een vergelijk tusschen de 

 eischen der tijdelijke aanpassing en de eischen die zich later zullen 

 doen gelden. Op die wijze komt niet alleen een aanpassing van de 

 plant aan de uitwendige levensvoorwaarden tot stand, doch tevens 

 eene aanpassing van de biologische eigenschappen aan de steeds afwis- 

 selende levensverrichtingen. Op die wijze kan eenzelfde biologische 

 eigenschap achtereenvolgens aangewend worden tot het volbrengen 

 van verschillende levensverrichtingen. Daarbij kan het gebeuren, dat 

 eene eigenschap, die vooreerst in het leven der plant een ondergeschikte 

 plaats bekleedde, in de volgende tijdperken der ontwikkeling een veel 

 belangrijker plaats inneemt. 



Bij het onderzoek werd uitsluitend versch materiaal gebruikt. 



§ 1. Bij alle vrij beweeglijke planten met teedere oppervlakte, kan 

 de tegenwoordigheid van slijm of gelei waargenomen worden. Hieruit 

 blijkt", dat tusschen de vrije beweging en de slijmbekleeding een nauw 

 verband bestaat. — Bij zeer vele Wieren komt eene slijmlaag voor. Door 

 Klebs wordt de meening uitgesproken, dat bij sommige Desmidiaceeën, 

 een slijmdraad, die aan één uiteinde der cel afgescheiden wordt, het 

 omhoogstijgen in het water mogelijk maakt. — Schr. doet opmerken, 

 dat de slijmlaag, waarmede de huid der visschen bekleed is, een voor- 

 behoedmiddel is tegen verwondingen, welke door de aanraking van 

 harde voorwerpen zouden kunnen teweeggebracht worden. Door het 

 slijm wordt daarenboven de wrijving tegen het water verminderd en 

 dus de voortbeweging bevorderd. Door Regnaud werd aangetoond, dat 



