— 129 — 



Bij de Eenzaacllobbigen is de bladplooiing in de knoppen eenvoudiger; 

 de bladen zijn verstoken van bochten, tanden, enz. De oppervlakte der 

 organen is gladder, de opperliuidscellen zijn meestal lang en smal, met 

 dikke buitenwanden. Door die verschillende omstandigheden wordt de 

 wrijving geringer. Daardoor kan het ontbreken der slijmvorming ver- 

 klaard worden. 



§ 6. Slijmvorming bij xoaler planten. Hier komt een oppervlakkige 

 slijmlaag algemeen voor. Goebel en diens leerling Schilling zijn de 

 meening toegedaan dat het slijm hier voor de jeugdige plantendeelen 

 als een beschuttingsmiddel tegen de onmiddellijke aanraking van het 

 water dient (door het vertragen der diffusie-verschijnselen). Volgens 

 hen houdt de slijmvorming waarschijnlijk op zoodra de opperhuid 

 alsook de cuticula in staat zijn om die beschuttende rol te vervullen. 

 Als voorbehoedmiddel tegen plantenetende dieren en tegen wieren kan 

 het slijm slechts een ondergeschikte rol vervullen. — Uit Pringsheim's 

 enGRAHAM's onderzoekingen is echter gebleken, dat opgeloste stoffen 

 zich in slijm en gelei juist op dezelfde wijze bewegen als in water (proe- 

 ven met gelatine a 5%). Goebel's meening berust op proeven met 

 Agar-gelei, waarvan de concentratie waarschijnlijk te sterk was, en 

 die dus niet kan vergeleken worden met de zeer waterri jke slijmbeklee- 

 ding der waterplanten. Schr. heeft te dezen aanzien de volgende proef 

 genomen : jonge bladen van Brasenia peltata, w aarvan de slijmbeklee- 

 ding volkomen gaaf was, werden in salpeter a 10 °]o g edompeld : na 16 

 minuten waren zij slap (geplasmolyseerd). Daarna werden zij opnieuw 

 in zuiver water gebracht: na 23 minuten waren zij wederom frisch. 

 Hieruit blijkt dat de slijmlaag geen merkbaren invloed heeft op de diffu- 

 sie-verschijnselen ; daardoor wordt de zwakheid van Schilling's meening 

 aangetoond. — Ten aanzien van de beschutting tegen schadelijke 

 dieren nam Schr. de volgende proeven : bladen van Brasenia peltata 

 werden over de helft van hare oppervlakte van hare slijmlaag beroofd, 

 en in tegenwoordigheid van waterslakken {Lymnaea stagnalis) in een 

 aquarium geplaatst. Alleen de deelen, die van hun slijm waren beroofd, 

 werden aangetast. Ongetwijfeld is het slijm hier voor het jeugdige blad 

 oen beschuttingsmiddel tegen slakken en andere dieren. Later verdwijnt 

 het slijm, doch de oudere bladen zijn ongetwijfeld voorzien van andere ver- 

 dedigingsmiddelen. — Daarenboven dient het slijm als een voorbehoed- 

 middel tegen het binnendringen van kleine dieren en wellicht van andere 

 vijanden (Stahl), alsook tegen de schadelijke gevolgen van wrijvingen 

 en stoeten tegen andere voorwerpen. — Ook bij de waterplanten komen 

 inrichtingen voor, die de ontplooiing der organen bevorderen. In de 

 knoppen van Brasenia, Cabomba, Kuphar, enz. zijn de bladen geplooid, 

 en voorzien van slijmharen die hier dezelfde rol vervullen als in de 



