— 111 — 



Het te voorschijn komen van een gedeeltelijke afwijking vrordt be- 

 heerscht door eene wet, die in hoofdzaak dezelfde is als de periodici- 

 teitswet van de lengte der stengelleden. 



Het is bekend dat de lengte van de opeenvolgende stengelleden 

 eener loot (zoowel van de hoofdas als van de zijtakken) over 't algemeen 

 eerst toeneemt en dan weer afneemt ; de langste stengelleden 

 bevinden zich gewoonlijk iets boven het midden van de loot. 



Dit geldt eveneens voor de organen (b. v. bladeren, zijtakken, enz.) 

 welke door de opeenvolgende stengelleden gedragen worden ; het is 

 immers bekend dat de grootte van die organen over 't algemeen, van den 

 voet van de loot uit naar den top eerst toeneemt en dan weer afneemt. 



De kans op het zichtbaar worden van een gedeeltelijke afwijking 

 houdt eveneens als het ware gelijken tred met de lengte der stengel- 

 leden. Aan den voet van elke loot is die kans gering; hooger wordt zij 

 grooter en naar den top wordt zij weer kleiner. 



Die verschijnselen worden o o gen schijnlijk door een zelfde inwendige 

 oorzaak teweeggebracht. 



Door D.uiwi\ werd aangetoond, dat eene afwijking, die op een 

 zekeren leeftijd zichtbaar wordt, ten gevolge van voortgezette teelt- 

 keus bij de nakomelingen allengs vroeger dan bij de stamouders te 

 voorschijn komt. Deze regel, waarvan het vijfschijvig ras van de 

 gewone klaver een leerrijk voorbeeld (*) oplevert, is blijkbaar een 

 bijzonder geval van de periodiciteit, — want naarmate de erfelijkheid 

 (ten gevolge van de voortgezette teeltkeus) in kracht toeneemt, wordt 

 ook het aantal afwijkende (monstrueuse) organen (b. v. bladen aan ééne 

 loot) grooter; dientengevolge worden de afwijkende organen over een 

 grooter gedeelte van de lengte der loot aangetroffen. De afwijking 

 breidt aldus als het ware haar gebied uit, naar den top en tevens naar 

 den voet der loot, en dit heeft ten gevolge, dat het eerste afwijkend 

 orgaan vroeger ontstaat. 



Eerste voorbeeld : Vijfschijvig ras van de Klaver {Trifolium pratense). 

 Dit ras draagt 3- a 7-deelige bladen (in zeer zeldzame gevallen is het 

 aantal bladschijven grooter dan 7). In de vierde generatie (na voortge- 

 zette teeltkeus) was de curve als volgt : 



Aantal bladschijven per blad. 3 4 5 6 7 



Aantal bladen 14 o/o 20% 32 o/o 18 «/o 16«>/o 



Ten einde de plaats van de bladeren aan te wijzen wordt ieder blad 

 voorgesteld door een cijfer dat het aantal bladschijven aangeeft. Voor 



(*) Zie Botanisch Jaarboek, 1898. 



