-^ 144 ^ 



een, dat de klemdraai alleen dan te voorschijn komt, wanneer de rozet 

 een voldoenden ontwikkelingsgraad heeft bereikt, eer zij door den 

 winter tot het vormen van een stengel aangeprikkeld wordt.' Bij normale 

 planten wordt die ontwikkelingsgraad schijnbaar nooit vroeger bereikt 

 dan na de vorming van 15 a 17 bladparen (*); bij de meeste exemplaren 

 komt hij echter nog later. Planten, die in September in de broeikas 

 uitgezaaid worden, dragen slechts 18 a 20 bladparen wanneer zij {in het 

 volgende voorjaar) een stengel vormen ; dientegevolge is de kans op 

 het ontstaan van klemdraai gering. Planten, die in September in den 

 open grond uitgezaaid worden, zijn in het eerstvolgende voorjaar nog 

 te zwak om door te schieten. Zij blijven in den toestand van eene blad- 

 rozet tot het voorjaar van het volgende (derde) jaar : dientengevolge 

 dragen zij, op het oogenblik dat zij stengels vormen, een grooter aantal 

 bladparen dan onder gewone omstandigheden. De kans op het ontstaan 

 van gedraaide stengels wordt dus grooter. 



Dip5acM5-planten met niet gedraaiden stengel , vertoonen soms op 

 enkele plaatsen een spoor van klemdraai. Hierin wordt alweer periodi- 

 citeit waargenomen : de gedraaide gedeelten zijn niet gelijkmatig over 

 de gansche lengte der stengels verspreid ; zij zijn meestal op een be- 

 paalde plaats, nl. iets boven het midden van den stengel opeengehoopt. 

 (In een cultuur van 35 planten waren er 26 die aldus boven het 6^ of het 

 78 bladpaar (de rozetbladen niet medegerekend) iets gedraaid waren. 



Een verschijnsel van gelijken aard werd waargenomen bij Dipsacus 

 laciniatus torsus. 



In 1898 vertoonde eene cultuur van Dianlhus barbalus en van Viscaria 

 coeli-rosa eveneens stengels, die meer of minder (soms over een vrij 

 aanzienlijke lengte) gedraaid waren : deze planten waren ontstaan uit 

 zaad van geklemdraaide individuen. Ook hier was de monstruositeit 

 vooral tot het middelste gedeelte van de stengels beperkt. 



J. Mac Leod. 



Hugo De Vries, Uebcr Curvetiselection bei Chjysaftthemum 

 Segeium. — Ber. deut. bot. Ges , XVII, 1899, blz. 84-98, met PI. VII. 

 Wanneer de veranderlijkheid van eene eigenschap aanleiding geeft tot 

 een veeltoppige curve, is het mogelijk door cultuur onder gunstige 

 levensvoorwaarden en door teeltkeus de enkelvoudige bestanddeelen 

 der veeltoppige curve van elkander af te zonderen ; het is eveneens 

 mogelijk halve curven om te keeren, of uit een halve curve een sym- 

 metrische curve te doen ontstaan, enz. 



(*) Het spreekt van zelf, dat ieder bladpaar met een (zeer kort) stcn- 

 gellid overeenstemt. 



