(188) 



Schaakspel, waarvan wezenlijk, zooals wij reeds meer- 

 maals aanslipten, eene Nederlandsche vertaling(i)bestaat, 

 alhoewel er geen grond is om deze verlaling toi 1431 te- 

 rug le brengen; hij haail gedeeltelijk den litel van bel 

 eene en van bel andere aan. Hultman wees reeds op Mar- 

 chand's vergissing (2), docb zonder nadrukkelijk de oor- 

 spronkelijkheid van bel Gemoraliseerd Kaatsspel te doen 

 uilkomen, ersiechts aïs lerloops vanzeggende: «betgeen 

 werkelijk ten jare 1431 te Brugge door Jan van den 

 Bergbe, zoo ik meen, is gescbreven, x> De zeldzaambeid en 

 scbaarscbte der exemplaren van bel werk en bel verbolen 

 blijven der bandsebriften bebben de beoefenaars onzer 

 lellerkundige geschiedenis verbinderd, meenen wij,dezaak 

 vroeger le onderzoeken. 



fn bel werk zelf, zoo wel in den druk van 1498 als in de 

 beide geraadpleegde bandscbriflen (de druk van 1477 

 kwam ons niel onder de oogen), bebben wij geen enkel 

 woord aangetroffen dat bel boek als eene verlaling uit bel 

 Franscb kan doen bescbouwen; ook niel in de Super- 

 scripcie, Subscripcie en Condusie ; geen Jeu de Paume 

 moralisé ol" Jeu de Balle moralisé is ons in de Franscbe 

 lellerkunde bekend; en, waar bij de lalrijke navolgingen 

 van Jacobus de Cessolis' Scbaakspel opsoml, vermeldt 

 Dr. van der Linde geen Franscb werk van dien naam. Wij 

 meenen dus, overeenkomstig de laalsle woorden van den 

 druk van 1498 « gbescreven le Brugge » voorloopig le 

 mogen besluilen dat bel Gemoraliseerd Kaatsspel een oor- 

 spronkelijk Nederlandscb werk is. 



(1) Door zekeren Franconis, uit het latijn van Jacobus de Cesso- 

 lis, ofwel naar de Fransclie bewerking van Jean Perron of die van 

 Jean de Vignay; dit laten wij hier in 't midden. 



(!2) BibliographischeZeldzaamheden.^s Hertogenbosch, 1818,bl.4i. 



