( 177 ) 



behooren zekere zaken slechls toi eene wel (jurisdiclie), de 

 geeslelijke of de wereldiijke. 



21. Even als diegenen « die binnen ghespeelt hebben 

 bulen gaen ende die buien waren binnen », zoo gebeurt 

 wel eens dat de rechlers zelven in zaken belrokken worden, 

 hetzij volgens « de costumen » van bel land, hetzij om 

 hun eigen gebreken, helzij wegens andere redenen. 



22. In bel spei wint men « bij vijftienen, ende aiso 

 winnen si oec die recbt voirderen » en wel bepaaldelijk 

 deeerlijkerecbters. Zij worden « geloentmenicbvout,gelike 

 dat die speelders menicbvout winnen mit eenen slach, ende 

 gelike dat die aerde in wien men saeil saet, wlghevet ende 

 wedergeefi van eenen saede menicb saet ». 



Daarnnede wordt bet iweede deel van bel werk besloten. 

 4 Ick bebbe gbeseil aile die manieren van den caetspele 

 ende dat gemoraliseert ende ghefiguree{r)t te minen besten 

 tôt den recble, ende biermede nempt endedander deel van 

 den boecke. » 



III. 23-48. Het derde deel is gewijd aan « den duechden 

 ende virlulen die die lieden van jiisticien sculdicb sijn te 

 hebben ». Het laat zich veel beknopler samenvatten dan 

 bel vorige; bet kaalsspel wordt er trouwens geheel en al 

 uit bel oog verioren ; men Ireft er slecbts eene reeks 

 zedelessen en zedekundige bescbouwingen aan, vaak zonder 

 innig verband, vaak ook op andere lieden en andere 

 omstandigheden dan rechlers en juslitie toepasselijk. 



Eerst wordt gehandeld van « gberechlicbeden en waer- 

 acblicbeden, hoe men sweren sal ende den eede houden, hoe 

 dieghenen die slaluyten willen raaken selve sculdicb sijn 

 die slaluyten le houden » en hoe de rechlers de « privi- 



3"" SÉRIE, TOME XXIX. 12 



