( 707 ) 



vroeg inoet die iiaamval in deii instrumenlaal zijn opge- 

 gaan, die op zijne beurl met den datief versmolt. 



In het Oudindisch onderscheidt men den locatief van 

 plaals,den locatief van tijd, den absoluten locatief en den 

 locatief des doels. In het bijwoord hede{n)heh\ien vvij eenen 

 instrumenlaal, die de plaats bekieedt van eenen locatief 

 van tijd. Hiu dagu, letterlijk het Latijnsche hodie, op dezen 

 dag, Averd tôt hiu du, later hude[n), liede{n), samengetrok- 

 ken. Het Oudfriesch heeft hiudega nevens hiude. De n op 

 het einde van heden is eene adverbiale «, die in het Mid- 

 delnederlandsch hede{n) en het bijwoord hedemeer niet 

 altijd werd geschreven : 



So wildic wesen sonder waen 

 An den cruce met di verdaen, 

 Ende oec met di hedemeer 

 Moeste deilen al mijn seer. 



Van den leveiie 0ns Heren , HZ. 



Men speell hier hedemeer om sinen wille. 



Drie daghe hère, Horie Belg., VI , 105. 



Waarschijnlijk is het, dat de voorzetsels an, aftar, bi, 

 fora, te, undar, widh, widhar, die in den Hêliand met de 

 instrumentalen thiu, hivî worden gevonden, in onde tijden 

 den locatief wilden. Wij hebben vroeger gezien , dat bi en 

 te, in het Oud- en Middelnederlandsch met den instru- 

 mentaal worden aangelroffen : de overige zes voorzetsels, 

 die waarschijnlijk oorspronkelijkden locatief beheerschten, 

 komen steeds in onze taal met den datief voor. 



