(8) 



vrede en vriendschap met elkander geleefd, elkander dienst- 

 vaardigheid betoond, elkander gesticht en vermaakt-, geëerd en 

 bezongen, doch wederzijds ieder het zijne in vollen eigendom 

 gelaten. Te zamen spanden zij eene schoone kroon, en Vondel 

 was daarvan de edelste parel. 



Oorspronkelijk dichter was Vondel, maar ook dichter bij uit- 

 nemendheid. In hooge mate bezat hij, wat wij pogen aan te duiden 

 door de benamingen van poëtisch vernuft, vinding, geest, génie; 

 doch waarvoor de taal het regte woord nog niet kent. De onden, 

 in het besef dat de hier bedoelde gave eigenlijk het gewone men- 

 schelijke te boven streeft , noemden haar eene inblazing der God- 

 heid. Wij doen het best, bloot van den dichter, dat is van den 

 schepper, te spreken. De ware dichter toch, door eene aange- 

 boren vlugheid en levendigheid van geest, schept — roept als 

 met eene tooverroede in het aanzijn — de beelden der voorwer- 

 pen; hij stelt ze ons volgens hunne innigste natuur voor, en 

 vindt de kleuren uit, om wat hij ziet, ook op de krachtigste en 

 levendigste wijze voor anderen af te malen. Hetzij hij nienwe 

 denkbeelden bij ons opwekt, hetzij hij reeds bestaande door ge- 

 paste schakering verbindt of in een nieuw licht plaatst , altijd 

 treft, boeit, bekoort, verrukt hij ons; altijd weet hij, naarde mate 

 onzer vatbaarheid, ons een meerder of minder deel zijner geest- 

 drift in te storten, ons te verplaatsen in zijne eigen wereld, en 

 ons te doen deelen in het genpt dat hem , bevoorregten sterve- 

 ling, ten deel val t. 



Zulk een dichter was Vondel. Op elke bladzijde zijner werken 

 schitteren spranken van dat goddelijk vuur. Hetzij hij de helden- 

 trompet steekt en de overwinningen viert, te land of ter zee door 

 de helden der republiek behaald, die het verbaasde Europa zag 

 wassen ; hetzij hij in kalmer toon den Boetgezanl bezingt of de 

 heilige Geheimenissen opensluit; hetzij hij, Pindarus voorbijstre- 

 vende, lierzangen aanstemt, die ons overmeesteren en wegslepen, 

 of in gloeijcnde verontwaardiging de hekelroede zwaait; hetzij 

 hij tranen bij het kinderlijkje schreit of metpuntige slift karakters 

 of toestanden teekent; hetzij eindelijk dat hij, het trcurtooneel 

 ontsluiiende, ons hartstogten schildert en het gemoed beurtelings 



