( Il ) 



woord door een meer gepast, een meer edel, een meer het on- 

 derwerp waardig te vervangen; men oordeele of zelfs een Bil- 

 derdijk, anders niet te onregt de tvveede Vondel genoemd, iets 

 hebbe geleverd, dat in schoonheid en gepastbeid van uitdruk- 

 king den genoemden lierzang te boven gaat. Van waar toch , 

 raoeten Wij wederom vragen, de hoogte door een' dichter der 

 zeventiende eeuw in dit opzigt bereikt? Vondel, zegt gij, had een 

 fijn taalgevoel , dat hij door buitengewone inspanning en oefening 

 veredelde en beschaafde.... Honderden Nederlanders bezaten zulk 

 gevoel en hielden niet op zieh te oefenen met aile inspanning 

 van krachten : doch hunne taal verhief zich niet boven het ge- 

 wone. Van waar dan de eenling Vondel? Hij was een oorspron- 

 kelijk dichter van den eersten rang, en taal en poëzij is één. 



Wij zien eene bedenking te gemoet. Hoe — zal men zeggen — 

 kan aan Vondel wel zulke lof worden toegekend? Hebben sommige 

 kunstregters niet op de onvolkomenheden gewezen, die men in 

 's mans werken aantreft? Is zijn Joannes niet een mislukt hel- 

 dendicht? Zijn op sommige zijner treurspelen, ten aanzien van 

 plan of uitwerking, geen gewigtige aanmerkingen te maken? Gaf 

 hij niet toe aan het gebruik van woordspelingen, die tegen den 

 goeden smaak strijden, of van uildrukkingen, die door hare ge- 

 meenzaamheid den gebonden stijl ontsieren? 



Gij, die dus oordeelt, velt deels een onbillijk, deels een wei- 

 nig afdoend vonnis. Nevens de eeuwige wetten van het schoone, 

 gelden ook in de dichtkunst regelen, die, als alleen op opvat- 

 tingen steunende , niet voor aile tijden dezelfde zijn. Wat nu 

 geacht wordt tegen het beschaafde gebruik in te druischen , was 

 in Vondels tijd geacht en gezocht; woorden, nu laag en onedel, 

 waren toen in eere. Geen beoordeeling derhalve van taal of stijl 

 mag hier plaats vinden , dan met de kennis en in het licht van 

 hunnen tijd. En is werkelijk — wat nienland zal betwisten — in 

 eenig kunstgewrocht met goede gronden op feilen te wijzen : Von- 

 del heeft dit met aile groote geniën gemeen. De poëzij is eene 

 goddelijke gave, doch wordt op deze aarde aan menschen tocbe- 

 deeld. Longinus, één van de schranderste kunstregters der oud- 

 heid, rnerkte ook recds op, dat het verhcvcne, door gebreken 



