( 248 ) 



grand, tout ce qui est quelque chose. Il est par conséquent 

 l'Être souverainement bon, souverainement grand, l'Etre absolu- 

 ment supérieur à tout ce qui est. (IV) *. 



jVous venons de résumer la première démonstration de l'exis- 

 tence de la Cause nécessaire et absolue que nous rencontrons 



* « Quod cum ita sit,aul est iinum, aut siint plura, per quae sunt cuncta 

 » quae sunt. Sed si sunt plura , aut ipsa referunlur ad unum aliquid per quod 

 » sunt, auteadem plura singula sunt per se, aut ipsa per se invieem sunt. At 

 » si plura ipsa sunt per unum, jam non sunt omnia per plura, sed potius per 

 » illud unum per quod haec plura sunt. Si vero ipsa plura singula sunt per 

 » se, ulique est una alicjua vis vel natura exislendi per se , qua babent ut 

 » per se sint; non est autem dubium, quod per idipsum unum sint per quod 

 » habent ut sint per se; verius ergo per ipsum unum cuncta sunt, quani per 

 » plura,quaesineeo unoesse non possunt. — Ut vero plura per se invieem sint, 

 » nulla patitur ratio; quoniam irralionalis cogitatio est ut aliqua res sit per 

 » illud oui dat esse, nam nec ipsa relaliva sic sunt per invieem. Nam cum 

 » dominus et servus referantur ad invieem, et ipsi homines qui referunlur 

 )) omnino non sunt per invieem, et ipsae relationes quibus referuntur non 

 » omnino sunt per invieem, quia eaedem sunt per subjecta. Cum itaque verilas 

 » omnimodo excludat plura esse per quae cuncta sunt, necesse est unum 

 » Ulud esse per quod sunt cuncta quae sunt. Quoniam ergo cuncta quae 

 » sunt, sunt per ipsum unum, procul dubio et ipsum unum est per seipsum. 

 » Quaecumque igitur alia sunt, sunt per aliud , et ipsum solum per seipsum. 

 » At quifiquid est per aliud, minus est quam illud per quod cuncta sunt alia . 

 » et quod solum est per se. Quare illud quod est per se, maxime omnium est. 

 » Est igilur unum aliquid, quod solum maxime et summe omnium est. Quod 

 » autem maxime omnium est, et per quod est quidquid est bonum, vel ma- 

 » gnum, et omnino quidquid aliquid est, id necesse est esse summe bonum, 

 » et summe magnum, et summum omnium quae sunt. Quare est aliquid quod. 

 » sive cssentia, sive subslantia, sive natura dicatur, optimum et maximum 

 )) est, et summum omnium quae sunt. Amplius; si quis inlendat rerum natu- 

 » ras, velit, nolil, sentit non eas omnes contineri una dignitatis paritate, sed 

 » quasdam earum distingui graduum imparitate... Cum igitur nalurarum aliae 

 » aliis negari non possintmeliores, nihilominus pcrsuadet ratio aliquam in eis 

 » sic supereminere, ut non liabeat se superiorem. Si enim hujusmodi gra- 

 » duum dislinctio sic est infinita, ut nullus ibi sit gradus superior quo supe- 

 » rior alius non inveniatur, ad hoc ratio deducitur, ut ipsarum mulliludo natu- 

 » rarum nuUo fine claudatur... Est igitur ex necessitale aliqua natura , quae 

 » sic est alicui vel aliquibus superior, ut nulla sit eut ordinetur inferior. » 

 (il/on., m. IV.) 



