( 27 ) 



zien wij uit de akle, dat de eigenaar aaa dcn hebouwer zijns 

 gronds dilmaal de som van 4 pond grootc in Iccn gaf, welkc cersl 

 met de aclilste hetaling tcrug mocst gegevcn wordcii '. 



Ook uit de pacljl\oorwaarde van Iiet ijocd ^s Jiiken (het gocd 

 van De Rike of De Rijke), eene hofstede van GO tôt 70 blinder, 

 en uit meer anderc akten der Jaarregisters blijkl, dal mcn toen 

 ook aanzienhjkc landgoederen buren kon, zonder bemiddeld te 

 zijn. De buraar onlving hier, te gelijk met het hof, al wat er 

 noodigwasaanstaldieren omdeexploitatic tebeginnen : 2paarden, 

 4 koeien, 4 kalvers, eenen wagen, ploeg en harnassuur, 18 hocn- 

 ders, en boven dit ailes nog 2 pond IG schellingen G deniers 

 groote in gerecd gcld. Met zulk cen slelsel was het ieder, die de 

 vereischte bedrevenheid, moed en ondernemingsgeesl Ijczat, 

 mogelijk, ook zonder eigene geldniiddelcn , cen aanzienlijk land- 

 bouwer te worden -. Dczelfde j)ac*htvoorwaarde maakt ons voorts 

 bekend met eene omstandigheid, waaruit op te maken is, dat vêle 

 begoede lieden van die dagen zich het houden van paarden en 

 wagen ontzeiden, en, als zij cen uitslapje naar den buiten doen 

 wilden, zich met het gerij van eenen hunner pachlers behielpen. 

 Ook deze bepaling was te dien tijde gcene uitzondering, doch er 

 werd duidelijk aangestipt , dat zulks geenszins in den oogst noch 

 zaaitijd mocht plaats grijpen. De eigenaar behield aan zich : de 

 nederkamer « mettcn mantele, » den zolder, de sponde en den 

 stal, met recht van ongestoorden in- en uitgang tenlrove, aïs ook 

 de helft der bâte van het diiivenhok en van het fruit, dat op 

 den boomgaard wassen zou, en hetwelk de pachter hem le zijnen 

 huize, te Gent, brengen moest. Het was mede eene voorwaarde, 

 dat de pachter aile jaren de boomen op den boomgaard tôt den 

 wortel ontdekken en daarna weder aanvullen moest, en dater 

 in den boomgaard gezaaid noch geploegd mocht worden. Einde- 



* Jaarregister van 1410-1412, bl. 57. 



2 Dit schijnen geene uitzonderingen geweest te zijn. Wij vinden nog, onder 

 meer, dat de pachler van den molen in 'l naburige St-Marlens-Laalliem len 

 jare 1429, bij 't ingaan zijner pacht, van den eigenaar, namelijk den abl van 

 S'-Baafs, de vrij belangrijke somme van 40 pond groote te leen onlving. — 

 Zie onze monographie van Sinl-Marlcns-Laathem , bl. 10. 



