RUBIACEAE. 306 COFPEA 



gen opklimt. 1 ' — '/Zij neemt steeds de plaats in van de voormalige 

 oorspronkelijke wouden dezer zone, welke vroeger reeds «roote ver- 

 woestingen door de bijl hebben geleden en nog dagelijks ondereaan 

 ten einde door koffijstruiken te worden vervangen. Vele millioenen 

 hoornen werden allengs geveld, en het is niet aan den minsten twij- 

 fel onderhevig, dat de wouden in de tweede zone (de gematigde 

 luebtstreek van 2000 tot 4500') op Java steeds meer en meer wor- 

 den gedund" (jungh.). — Het is algemeen bekend, dat de koflijstruik 

 voor zijne ontwikkeling eene belominerde plaats behoeft. Tot dit doel 

 laat men op Java bij het vellen der wouden niet zelden een gedeelte 

 der boomen tot belommering der koffij tuinen staan (bosehkoffij). In 

 de meeste gevallen wordt het geheele woud geveld en worden, even 

 als dit in andere landen geschiedt, te gelijk met de koffij snel op- 

 groeijende heesters geplant, in elkander kruisende rijen, op 10 tot 

 1 2 voet afstand, zoodat ieder koffijheester tusseben vier scliaduw- 

 boomen staat. Hiertoe bezigt men Visenia indica {Bintinoe sund.\ 

 Morus indica (Bebeseran gedé) en bovenal soorten van Erythrinae of 

 Dodo p-boom en, verg. I. bl. 207, (Dadap-koffij). — Koffij in de om- 

 heining der dorpen verbouwd, heet Pag er- koffij. — De koflijstruik 

 is, zoolang hij jong is en vrucht draagt, een heester van 12 tot 15 

 voet hoogte. Maar als men een verlaten koffij tuin beschouwt, die 

 bijv. voor 20 jaren geplant was, vindt men de Dadapboomen verdroogd 

 en afgestorven, en de koffijstruiken tot boomen van 30 voetenhoo- 

 ger opgeschoten, met stammen van i— f voet dikte. — De geplukte 

 koffij wordt gemeenlijk nabij de plaats, waar zij groeide, gedroogd 

 en ontbolsterd. Op enkele plaatsen, waar koffijpelmolens gevonden 

 worden, is de zoogenaamde West-Indische behandeling ingevoerd; 

 daarbij wordt de vrucht vooraf in water geweekt, en als het vleezig 

 gedeelte begint te gisten, in den molen gepeld. — De bladen, als 

 thee gedroogd, worden in In die in plaats daarvan niet zelden gebruikt. 



2. Coffea SUndana miq. Stipulae latae enspidatae pallescentes, 

 folia breviter petiolata, e basi acute vel attenuata elliptico-oblonga 

 vel obverse sublanceolato-oblonga subabrupte acuminata subperga- 

 macen, subtus venis pluribus erecto-patulis subieticulatis axillis bic 

 inde perforatis, 4—6 poll. longa, flores axillares solitarii vel pauci 

 sessiles vel snbsessiles, bracteis involucrati, pen tameri, calycis limbus 



