MYRTACEAE. 463 OARYOPHYLLUS. 



Ceram (Hoeamohel) rijpe vruchten in het geheim van daar gehaald 

 en op die wijze den boom op hun eiland overgebragt. Vooral waren 

 het de bewoners van Komballa, die zich de eer toekenden den nagel- 

 boom in de Amboinesche eilanden geplant te hebben, en nog onder 

 liet Hollandsen bewind vertoonde men aldaar zeer oude nagelboomen, 

 waarvan al de overigen afstamden ; volgens rcmphius bragt ieder van 

 deze oude boomen jaarlijks 550 Hollandsche ponden nagelen voort 

 Ook op Hatoe werden al vroeg nagelboomen geplant. Op Klein- 

 Amboina (of Leitimor) en de Oeliasser-eilanden waren bij 

 de komst der Nederlanders deze boomen nog niet ingevoerd. Ten 

 tijde van rumphius, nadat op de eigenlijke Molukken, ten gevolge van 

 oorlogen of vooral op grond van overeenkomsten, de nagelkultuur 

 uitgeroeid was, werden de nagelen hoofdzakelijk in de provincie Am- 

 b o in a en op de drie kleine naburige eilanden Oma, Honimoa en 

 Noesa-Laut geteeld. Op groote eilanden, zegt Ruaiinnus, zoo als 

 Gilolo, Ceram, Boeroe en Celebes tiert de boom slecht, en de proe- 

 ven in dien tijd reeds genomen om de kuituur naar Java over te 

 brengen, werden met geenen goeden uitslag bekroond. — Thans wor- 

 den echter ook buiten de Molukken nagelen hier en daar in den 

 Archipel gekweekt ; korthals zag ze ook te Benkoelen op Sumatra. 

 Ook naar de Mascareuische eilanden, en zelfs naar Zuid-Amerika 

 beproefde men deze kuituur over te brengen. 



Tjangké of Tj enken g mal. hedendaagsch ;de oude Maleische 

 naam is, volgens RU.upinus,Boegoelawangof Bongoelawang; — 

 op Amboina Boeboelawang, op Ternate Bobolawa, op Tidore 

 Gomode.De rijpe vruchten (Anthophylli der apotheek) Polong 

 of lboe tjengké, deknoppen:Gagang ma^.Loewoenga sanskr. 



Omtrent de kuituur en den oogst der kruidnagelen heeft rum- 

 phius t. a. p. bl. 5 volgg., breedvoerige berigten medegedeeld. De 

 jonge boompjes verlangen eeuige lommer, maar als de boomen vol- 

 wassen zijn en vrucht dragen, moet het wilde daarnaast staande ge- 

 boomte weggenomen worden. Men plant de boomen op eenigen af- 

 stand van elkander, zoodat de kroonen elkander niet raken en zulke 

 nagelplantsoenen leveren, daar er al het wild geboomte uitgeroeid 

 is, aangename wandelplaatsen op. Te digt staande, schieten zij als 

 sparren in de hoogte op, en brengen weinig vrucht voort. Ook tus- 

 sche>i andere vruchtboomen geplant, tieren de nagelen goed Op 



