VAN KAREL DEN GKOOTE TOT AAN DE XVi" EEL'W. 13 



le Rome. Romulus heel't wellicht deze vrijiieid willen afschalVen; clocli voor 

 mismaakte kinderen bleef zij in elk geval beslaan K 



INiel geheel len onrechte, ofschoon mel overdn'jving, roept daai-om 

 Chaleaubriand uit : « Les anciens avaient pour se défaire des pauvres et 

 des infortunés deux moyens que les chrétiens n'ont pas : Tinfanlicide et 

 Fesclavage. » 



Wij hebben eenen blik op de familieverhouding en den toestand der 

 kinderen geslagen; laat ons nu nog een oogenblik bij den siavendienst stil- 

 staan. 



De slavernij v^'erd bij Grieken, Romeinen en andere voiken als een onmis- 

 baar bestanddeel der nienscbelijke maatschappij beschouwd. 



't Is eene merkwaardige tegensirijdigheid dal de Grieken, die een diep 

 begrip van persoonlijke vrijheid hadden en daarvoor ailes oft'erden, de 

 gelijkheid der menschen niet verstondcn; vêle millioenen naluurgenooten 

 van deze vrijheid beroofden, en bijna als huisdieren behandelden. 



Wel laat zich deze diepgewortelde gewoonte gedeeltclijk uit bel feil 

 verkiaren, dat de meesie grieksche, zoo wel als romeinsche slaven uit landen 

 waren aangevoerd waar rein despotisme heerschte en hun toestand en 

 zienswijze niet leed onder de behandeling der nieuwe meesters. De slaven 

 uit Gallië werden namelijk meesl uitsluitelijk voor den landbouw gebezigd, 

 en geen ronieinscbe burger konde de slaaf cens anderen burgers worden; 

 in Griekenland kon zelfs geen Helleen door zijnen stamgenootlot siavendienst 

 worden gedwongen -. Dodi dit heldert de bovengenoemde tegenstrijdigheid 

 toch nog niet geheel op. Het chrislendom zou eerst de voikomen gelijkheid 

 duidelijk maken. 



Het woord, de getuigenis van eenen griekschen slaaf had geenewaarde; 

 onrecht en mishandeling moest bij dulden , zonder zich te mogen verdedigen; 

 zijne klachten voor 't gerecht vonden geen gehoor; lichamelijke luchliging 

 welke op den vrijen man eerst na de aanwending van andere strafmiddelen 

 werd toegepast, was de eerste en doorgaande straf van den slaaf. En loch 



' Cic, De Leç/g., III, 8. — Livius, XXVII, 57. — Sencca, De Ira, I, iU. 

 2 W. A. Becker, Gullun, uder liijiiiisdw Sceiieii, II, 8B, vigg. 



