U DE GESTICHTEN VAN LIEFDADIGHEID m BELGIE 



kwam men niet op Hgedacht, of hier geen vaisch beginsel gehuldigd werd. 

 Bij Plalo zelfs rijst geen iwijfel op over het rechl of onrecht der slavernij; 

 noch zelfs de vraag, of zij in eenen ideaien staat wel paste. De rustiger 

 denl<ende Arisloteles verkiaarde zich evenmin daartegen, Vergeefs heeft de 

 kriliek in helslot zijiier «Republiek» eeiieandere meening willen lezen. Ook 

 hij onderzochl nergens grondig of de slavernij iels onredelijks was, of tegen 

 de rechien van den mensch streed. 



Zoo was dan in hel faniiliewezen (oiyAu, familia) geeiie plaats totuiloefening 

 van de liefdadigheid {charité, earilas), dan die caritas nalaralk, zooals 

 Cicero zegl, waarvan wij reeds hebben gesproken. Bij de opvoeding der 

 kinderen werd reeds hel zaad geslrooid dier hardheid, welke door Cicero 

 aïs eene dengd wordl geprezen. 



Gelijk do slavernij als een naUuirlijk verschijnsel in de maaischappij werd 

 beschouwd en de slaaf als een voorwerp waaraan de bezitter aile luimen van 

 zijnen loorn of heersclizuchl mocht uillaten, zoo hiekl men op andere wijze 

 elken vreenuleling voor eenen vijand, eenen barbaar [barbarm), die geene 

 bescherming verdiende. Daarom stonden de krijgsgevangenen ook blool aan 

 allerlei geweldenarij. 



Voor reizigers beslond geen ander toevluchlsoord dan de gemeensle her- 

 bergen, wier naam met dien der huizen van ontnchl ineenloopt [diversormm, 

 popina, yaneuin), en waar zich allerlei boeven ophiekien K 



Ook werd hel weren van bedelaars (in Grifkenland aangeprezen) in 

 H Romeinsche rijk met krachldoorgezel. De censoren moeslen de landloopers 

 bewaken en rekenschap doen afleggen van het gebruik hnns lijds. 



31en beschouwde 't als een geringer kwaad die arme lieden van honger le 

 laten sterven, dan hen te ondersteunen in de luiheid. 



Plantus legt aan Philto^ de woorden in den mond, dal men den bedelaar 

 eenen siechten dienst bewijst door hem te eten en le drinken le geven ; want 

 men rekl daardoor slechls een ellendig leven. 



Gallicanus gaf zelfs bevel aile gezonde bedelaars te verdrinken. 



' Hor., 5a«. I, 1, vs. 29; 5, vs. 4. - Martialis, III, 57, enz. — Jiivenalis, Sat. VIII, 172, vlgg. 

 * Trin., 2' Bedr., 2» toon. 



