VAN KAREL DEN GROOTE TOT AAN DE XVI« EEUW. 15 



Daarmede is echter loch nog nietgezegd, dal de Romeinen geenerlei 

 gedaclu hadden van gaslvrije ondersteuning. Neen, zij werd doorhen lioogei- 

 geachl dan door de Grieken '. 



Met taal en leeken werd de gastvriend aan het huis verbonden waar hij 

 ecnmaal opgcnomen was. De kinderen des huizes eerbiedigden den band 

 door luinne vaderen geslolen, en in vêle gevallon moesten eigene verwanten 

 vooi- gastvrienden wijken. Prmmn lutetae, deinde hospili, deinde dienti, 

 lum cognalo, postea a/fini, zegt Gelliiis -. Dit was dan ook ailes. 



Van de andere zijde is het levens waar, dat in de eersle eeuwen door 

 christelijke schrijvers evenzeer tegen het medelijden voor bedelaars werd 

 gewaarschuwd. Zoo raden bijvoorbeeld, Basilius, in zijne redevoering over 

 de almoezen, en Hiëronymus , in zijnen brief aan Paulinus, het ondersleunen 

 van bedelaars af. 



Doch het onderscheid van handeiwijze der Christenen en der heidensche 

 Romeinen lag liierin, dat bij laastgenoemden de gaslvrijheid een aristocra- 

 lisch karakler had. Dit zelfde arislocratisme, zonder menschlievendheid, 

 diddde ook den hiilpeloozen bedelaar niet. 



In de christelijke maalschappij daarenlegen strekte zich de gaslvrijheid 

 bijzonder iiit over het arme volk. iMen irachtte daardoor juist de bedelarij le 

 voorkomen, gelijk wij hieronder naderzullen zien. 



Het Romeinsche arislocratisme was ook de oorzaak waarom het arme volk 

 moeilijk eenen geneesheer kon vinden. De vermogende klas had haren 

 hiiisarts onder de slaven of vrijgelatenen. Een goed huisvader raadpleegde 

 zelfeen receptenboek; want , door het bedrog van grieksche kwakzalvers, 

 verloren de artsen langzamerhand het vertrouwen en de achting. 



Toch ontmoeten wij in den keizersiijd bijzondere wondheelers [vulne- 

 rarii) en andere bijzondere geneesmeeslers , voor oogen-, landziekte, enz. 

 Dezen verwierven zich evenwel nimmer een wezenlijk aanzien '\ 



' In den eerstcn Punischcn oorlog bcslond er rceds een praetor peregrinus voor rcclils- 

 zaken. 



^ Verg. Becker, Gullus, Rijinische Sceiien, II, 132. 



5 Becker, Chariklvs, Griechi.sche Scenen, I, 47. — Gallus, II, 102. 



