26 DE GESTICHTEN VAN LIEFDADIGHEID IN BELGIË 



zijnen hoogen geestelijken en wereldlijken ambtenaren als den armen ten 

 deel. Hij verbond daardoor allen aan zijnen persoon en zijne slaaikunde. 

 Bedenkelijk waren echler zijne vorslelijke geschenken : de heerschzuchl bood 

 hier de baiid aan de menschlievendheid. Deze geest van centralisalie wordl 

 voorlreffelijk uilgedrukl door den gescbiedschiijver Neander, waar hij zegt : 

 « Conslanlijn maakle den staat christelijk en de kerk lot een iichaam van 

 slaaikunde *. » 



Hoe dit ook zijn moge, wij kunnen Conslanlijn daarover niet te hard 

 vallen. Hij heefl de omslandigheden moelen gebniiken gelijk die vôôr hem 

 lagen , en in zekere maie aan de overlevering van de staalsalmacht der 

 romeinsche keizers moelen loegeven -. 



Zeker is hel, dal de armenverpleging van dien lijd af eenen nieuwen 

 bloei le gemoet ging. 



De hooge geesleh'jkheid en vêle voorlreffeh'jke en vermogende leeken 

 wedijverden nu met de staalsregeering ter grondvesling van liefdadigheids- 

 geslichlen. 



Conslanlijn nam maatregelen van even algemeenen als ernsligen aard. 



Bij aile kerken, zelfs in kleine gehuchlen moeslen bijzondere huizen 

 (diaconiën) ter verzorging der armen worden gebouwd, opdal het geld en 

 goed wat voor de armen beslemd was niet door ondeugdelijke personen 

 verloren zou gaan « Id quod pauperibus.... relinquilur non, ut incerlis per- 

 sonis reliclum, evaneseal. » Diakens of subdiakens waren daarvan de beslier- 

 ders. Reeds in 't vorig lijdperk was den bisseboppen het onlvangen van 

 vreemdelingen in een bijzonder deel hunner woning [diversorium) aanbe- 

 volen : voortaan zouden de reizigers in afzonderlijk daarloe ingerichle 

 huizen onlvangen worden ". De staat stelde bijzondere ambtenaren 



« <■ Die Chrislianisirung des Staates und die Politisiruns der Kirclie. — Verg. J. Burckhardt, 

 Die Zeit Conslanlin des Groszen, bl. 4H. 



' Neander, Geschichle der chrisUichen Kirche, III, 280. 



3 Soraraige sehrijvcrs nieenen dat hierloe op 'l concilie van Nicea een voorschrift gegeven 

 zij(b. V. van der Meerscli); doch dit is eene dwaling. Zuikc bepaiing komt alleen in de zooge- 

 naamdc « arabisch-niceaansche » canons voor, welke op kcizerlijke bevelen berusten, en raeest 

 van later dagteekcning zijn. Zie daarover Hefele, Cmciliengescliiclite (uitg. Witz), Deel 1, 

 stuk 4, bl. 407, vlgg. [Eersie Boek, § 41] « Zahl der niciiischen canones. » 



