VAN KAREL DEN GROOTE TOT AAN DE XVI« EEUW. 27 



[procuratores pauperum), voor 't toezichl op 't geheele armenwezen, aan '. 



Conslanlijn gaf nog een edicl : dat de armen in de staaiskas niiddelen 

 konden vinden om zich te voeden en te kleeden. Verder liet hij hel erfrecht 

 voor kerk en armen vrij ^. 



Rijkolijk vioeiden nu van aile zijden de giften door testament gemaakt. 



Het werd aïs 't ware eene gewoonte, dat vermogende christenen eene 

 testamentaire beschikking maakten ten voordeele der behoefligen ^. 



Hetgeen niet mogelijk was onder de heidensche keizers, werd nu uilvoer- 

 baar; wat geene behoefle was, toen in de I'' eeuw de christenen siechts 

 een klein deel van 't volk uilmaaklen, werd nu voordeelig, raadzaam, 

 onontbeerlijk : er onlstond een aantal huizen uitsluilend voor armen en zieken 

 ingericht ■*. 



Vooreerstxenodochiën of vreemdelingenhuizen^, nosocomiën, nosodochiën 

 of ziekenhuizen, plocholropbiën, plochodochiën, ptochiën of armenhuizen, 

 brephotrophiën, of vondelingen-huizen, orphanotropliiën of weeshuizen, 

 geronlocomiën of oude-mannenhuizen, arginoriën voor ongeneeslijke zieken 

 paranionariën voor verminkte werkiieden. Zij werden veelal door zooge- 

 naamde purabolani bediend, een stand van ondergeschikte geestelijken of 

 broeders die (volgens Baronius en vêle anderen) hunnen naani ontleenden 

 aan de onverschrokkenheid waarmede zij de gevaarlijksle en aanslekelijkste 

 zieken verpleegden^. Zij waren in de groote sleden van het Oostersche rijk 

 vêle honderden in getal. Als enkel voorbeeld van de gestichlen, welke in de 

 IV'= en ¥•= eeuw in 't Ooslen lot stand kwanien, noemen wij dat, door 

 den heiligen Basilius, omirent 370, aan de poorlen van Cesarea, gegrond. 



' Moiinier, Hist de l'assist. pulitifjue, bl. 304. 



* Cad. Theodos , boek I en il, verder V, lit. 3 (uitg. Wenk), bl. 281, vlg. 

 3 Et. Chastel, Élude hisl. sur l'iii/I. de la cliariiê, \). 230, n° 3 



* De beschouwing van Morin {flist. critique de ta pauvreté, Mém. de l'.\cad. des inscriptions, 

 IV, 505), die liet ontstaan van bospitalcn vooral toescbrijft aan de gevangenen en mijnwerkers 

 die, door Constantijn bevrijd, ouder dak moesten worden gebracht, konit luij minstens een- 

 zijdig voor 



5 Verg. Et. Chaslel, t. a. p., bl. 515-517. 

 *" napaj3a/it7;' se. rijy ttaijv. 



