6S DE GESTICHTEN VAN LIEFDADIGHEID IN BELGIË 



Maiir in aile liiinno behoeflon kon mon zelfs in de XI 1^ eeuw niel voor- 

 zien. 



ti'ckkiiig : « L'église s'est luoiilrce plulol lioslile que favorable à raffrancliissement. n De rcden 

 daarvan is , dat de geaclile sclirijvci' de uhdviikking serviludi; religieuse n\cl juisl verklaart. 

 Dczc servitude bestoiid in de gcwoonlc van sommige personen zieli zelven of liuniic vnrwanlen 

 als cijns- of schalpliclilig aan ccne of aiidere kcrk aan te bicdeii. Zie hier daarvan cciiige voor- 

 beeldcn. 



In licl jaar 107"2 sclicnkt ccne vrije vrouw zich zelve en hare nakomolingcn (trado in servi- 

 lulem) aan de abdij van S. Trudo. Zij gecft daarbij aan, wclkcn census zij zal bclalcn (Plot , 

 Carlulaire de Sainl-Troiid, D. 1, blz. 8i2,cn Introduclio», blz. 2). 



Omirent denzelfden lijd schenkt gravin Erniingardc ccne lijfeigene, Wiburgis, aan dczelfdc 

 abdij. en bcjiaall weder dcn census (Wanters, t. a. p., bl. 4), n lot heil van Iiare cigcne en van 

 Wilnirgis' ziel. » 



In 1260 sclicnkt Cuncgondc de Lonl zicli zelve en harc nakomelingen aan de kcrk van Ever- 

 zcclc iWaulcrs, I. z. p., 1!)5 : « La servitude côtoyait la noblesse. » 



In 1245 zict gravin Margarellia af van bel redit dcr doode band, bctwelk zij bad op de lijf- 

 cigcnen {gens de sainteur) dcr kcrkcn van Ilenegouwen (T. a. p., D. II, bl. 517), 



Recds vcle ecuwen vrocger was bct in gcbruik, dat ccn vrijgclatcne, om zieb tegen zckere 

 gcvarcn le beliocdcn, de ^crdc(iiging ccncr kcrk inricp (» ad ingcnuitalem tuendam... defen- 

 sionein ecelesiac cligcrc » ), gclijk dit uit de Marculfsche verzameling kan blijken (Gfrôrcr, Z?/r 

 Gescliichte deiitsclier Volkxrechte, II, IIG). Een mcrkwaardig voorbecld is dat van Richeza, 

 koningin van Polcn , welkc, in 1030 zich (ingenua) en barc nakomelingen, met i)elaling van 

 eenige ponden was, aan de kcrk van S. Ursula te Keulen verbindt (Mir., II bl. II3I ). Mcn verg. 

 nog, Poulict, Histoire interne de la Delgiiiue, bl. 320 dcr cerstc nilga^ c. 



Dczc vrijgclalcncn of kcrk-cigcnen baddcn dan ook bel privilégie, zieb voor 't gcrccbt door 

 rencn ecd te reclilvaardigen. Zie Gérard, Précis de l'histoire cléricale, bl. 14'J. Verg. De 

 S'-Génois, //('st. des avoueries, 190, vigg. Te rccht zcgt daaroni de licer Waulers : « Les serfs 

 donnés aux églises devinrent des bomnics libres, soumis, il est vrai, à un cens, mais non à un 

 cens arbitraire » (Ilist. de Brux., I, 331). — 'Verg. Piot, Cari, de St-Trond, I, l'j" en 201. — 

 Door dcn hcer VVauters wordt ook nog van de aanniatiging gcsprokcn vvclke zieb sommige 

 leckcn tegenovcr de kcrk-eigcnen vcroorloofden. [Hist.des env. de Brux. I, bl. 89). 



De hcer Co|)lcy becft, in zijnc Bislory of Slavery, dezelfde raeening als de béer Laurent 

 vcrdcdigd, docli allcen met betrek lot de slaven in de portugcescbe kolonicn. Dat de pauselijke 

 Sloel onmiddelijk bijgcdragen hebbe lot uilbreiding dcr slavernij, is niet le bewijzcn. .>Ien zou 

 des noods kunnen bewcren, dat sommige uitspraken der patisen omirent de bekeering der 

 lieidencn de slavernij bevordcrdcn ; docb zecr zeker is in dcn beroemden scbcnkingsbrief van 

 .Alcxandcr VI, van 'l jaar I 493, daarvan gccn scliijn mecr. Paul III verbood omslreeks 1534 

 uiidrukkclijk de slavci'nij. 



.Mcn vergclijkc bicrover Markgraf, liirclie und Sklaverei seit der Entdeckung Amerilai's, 

 Ttibingen, 1863. — Moliler, Gesummelle Scliriften und Aufsàlze, liet arlikel: Druclislûcke, 

 cnz — Angclini, La Scliiavilù et la Chiesa. — Balmcs, Le protestantisme comparé au calholi- 

 (isnic ; vu cindclijk licl door ons recds aangchaalde wcrk van Ilcfclc : ficîVrfijie ;(//• AT/rc/ff»- 

 gcschiiiite, I, 212, ^lgg (.S /.7a verei u. Cliristenthum). 



