VAN KAREL DEfN GROOÏE TOT AAN DE XVle EEUVV. 83 



paar hoiiclerd jarcn na de sliclitiiig zickon opgcnomon? Waaroni vondcn 

 arme kranken in bel gasihuis van S.-Jaii-op-don-Poel, le Driissel, ecrst 

 sedert 12H eene tocvliichl, lerwijl wij van de andere zijde zien, dat zelfs 

 somlijds gegoede, gezonde personen in de hospilalen werdcn opge- 

 nomen '?... 



Ilet gedacht dcr oprichling van eene herberg, of gastbiiis, waar arme 

 reizigers één of Iwecmaal mocblen overnaclilen, en zieken niet werdcn loe- 

 gelaten, is zoo vreemd aan onze eeuw, dal wij, om dil wel le vers(aan, 

 een' bUk op de onlwikkeiing van bel chrislendom in weslebjk 

 Europa moeten siaan. 



De xenodocbiën badden van oiids een geestelijk karaklor, dcwiji van de 

 eersle ceuwen des cin'islendoms af, voelroizen in den regel voor eene 

 uildrukking van vroombeid werden gebouden, en de bandeisbelaiigen met 

 de bedevaartcn incen smoUen. 



De koopbandel in 't grool werd of te scbcep of op wagons gedreven. Uit 

 de levensbescbrijving van S. Wilfrid van York, die in de Vil" eeuw Neder- 

 land bereisde ^, kan biijkon, boe levendig in die lijden recds de verzending 

 van koopwaren uit de engeiscbe bavenpiaaisen, naar Sbn's, naar Ulrecbt, 

 naar Wijk (vicus'^ aan de Cancbe (Quenlowicb) cnz. was, en boe nauw- 

 keurig men toi in Ilabë. lot in Rome toe over de scbeepvaart langs de wes- 

 •eiijke kuslen was ingebcbt, dewijl daaraan dikwijis een tweede doel, 

 nameiijk dat der uilbreiding van 't eiirisiendom, was verbonden "'. 



Deze koopb"eden vonden gemakkelijk buisvcsling in de iiavenplaalsen, 

 op bonne eigene scbepen, of in een of ander kloosler. 



Maar zij die in 't binneniand, midden in eene heidenscbe bevolking, in 

 gezeiscbap van eene scbaar aiiuc leeriingen, bel Evangebe gingen prediken; 

 de kleinbandelaars, die om winst de plaatscn l)ezoeblen waar voie bedon le 

 zamen slroomden '*; de boelende pelgrims, die uit werkebjke vroomlieid eene 



* Muralori, t. a. p., lil. 553-606. 



* Zie hicrboven, IjI. 52. 



^ P. .^Ihcnlingk Tliijin, //. Willibrnrdiis, cnz., 1)1. 85. 



* « ... Der clureli IvauCscliaz uz ist konimcn, Mcrc daiinc iliircli dcr soie fromnicn; liij die 

 iiiccr iiitwinstbejag dan iiil vroomlieid van ziel op l'cis is gegann; » zooals Hugo van Trinibcrg 

 in den Rcmier zegl. 



