VA>' KAREL DEtN GROOTE TOT AAN DE XVl« EEUW. 103 



te Dixmiiide, waar in '1223 een ziekenhuis voor Iwaaif lijders beslond, dat 

 van de Duilsche orde afhing '. 



Wij willen hier eindelijk nog aan toevoegen dat, loi in het midden der 

 XIV* eeuw, de Duilsche orde in België bloeide. Menigvuldig waren hare 

 hiiizen « zij slonl in hoir rechle lloer in wijsheit en in inanlicheit en rade 

 ende in geesiiicker lochl en eren ende in r\ckdom ende in waelgesleiden 

 broederen -. » 



Doch in dezelfde eeuw nog legden de ridders den naam van « broeders » 

 af, dien zij vroeger iiadden gedragen, en nainen dien van «heer» aan. Zij 

 ontwikkelden, waar zij ook heen kwamen, eene groole prachl en weelde. 

 Zij werden eindelijk van wezenlijke polilieke beleekenis. 



Onderlusschen werden Juin de aloude slatulen nog menigniaai in 'l geheu- 

 gen terug geroepen, en daarvan in de XV" eeuw eenige punten vervallen 

 verkiaard. 



Geenen kleineren werkkring dan de Duilsche orde had de reeds vermekle 

 orde van S. Jan, welke eerslgenoemde nog in ouderdom overlrol'. Ook de 

 ridders van S. Jan waren in België geene vreemdelingon. Godfried van Bul- 

 lioen schonk hun, ten dank hunner verpleging van zieke en gezonde kruis- 

 vaarders, de eerste bezillingen in Europa , namelijk Monlboir, in Brabant-^. 



Doch de door hen in België en in Frankrijk gesliclilc huizen, vervielen 

 reeds in de XIII" eeuw en Averden loi ander gebruik ingerichl. Paus Grego- 

 rius IX, zoowel ais Ilendrik III van Engeland, bekiaagde zich ernslig over 

 de losbandigheid, den prachlzin, den hoogmoed der ordensgenoolen '\ 



Dezuslers van S. Jan gedroegen zich tiiel bêler. Hel heerlijksle hospilaal 

 der wereld, le Sixena (lusschen Saragossa en Lerida), onlaardde in een 

 locvluchlsoord voor prachllievende vrouwen '"" . 



' Gniinave, Fi. Antiq., I"28. 



■^ Miilhacus, Velcr. aevi annlecta, V, bl. 780(Ciiko.n. eq. Oitn. Teut., liCsl. 318; der .\V' eeuw). 

 — Verg. nog de Charles uilgi'gcvcii door Wolters, Notice, van a" I 191 lot 1402. 



^ Wei'iihcr, t. a. p., enz., bl. 27. 



* Zic Paoli, Del nritjinc ed iiistiluto de sacr. mil. ord. di S. Giovan-bul. Girosolim. 

 Rome, 1751), X.\.XVII, ex bibl. val. « Ce est le privilège que le duc Godefroy de builon fist al 

 hospiial en Jérusalem », enz., VVernlicr, t. a. p., bl. 10. 



' Hacser, t. a. p., bl. 52, en bl. \1Q, noot 35 : Klacht des pauscii en des kcizers over de 

 merelrices, en de supcrbia der ordenspcrsonen. 



