VAN KAREL DEN GROOTE TOT AAN DE XVI» EEUW. lOS 



looperij der armen , om zich door verschillige kerken dubbel en driedubbel 

 le iiiien bedcelon. 



In de VMI« eeuw, nadat zich door den boiiw van vele klooslers en kapellcn, 

 groote groepen van bijecnwonendc geloovigen hadden gevormd, en bel 

 parochieslelsel in t leven was geroepcn, volgdcn daaruit van zelf, eveu 

 zooveel kassen of besluren voor bel pairimoiiiam puupenim als cr keiken 

 of parocbiën in een bisdom waren. 



Als nii in den ioop der volgende eeuwen, en zeker wel len gevoige der 

 rampen, bierboven door ons bcscbreven, slecds groolere belioei'len en 

 drang onislonden naar geregelder armenbedeeling, voimden zicb velerlei 

 gezeiscbappen, waarin de leeken aan de geesleiijkbeid de band reiklen, 

 of waarin zij zeifslandig oplraden, met bel doel bel lot der bnipbeboevenden 

 le verbeleren. Zoo onislonden voor zieken en gekwetslen de bovengenoemde 

 lidderorden; zoo de liegijnen en licgarden of Bogarden, aldus de Kalands- 

 broederscbappen, welke zicb ook over Nederland verbreidden '. 



In den zellden geest werkte om dezen lijd bet S.-Ântonius-broederscbap 

 voor verialen zieken -, door Gaston Didier uit leeken-personen le zamen- 

 gesleld. Op eene dergelijke wijze onlslond bet leekenbroederscbap van 

 den H. Geesl, waarvan, zonder eenigen iwijfel, de naam op de lafels 

 van den H. Geest is ovcrgegaan. 



Gelijk wij aangeduid bebben werd de heilige Geest van oiids als de 

 bijzondere bescbermer der armen bcscbouwd, en vele gaslluiizen werdcn 

 onder dien naam gesticbt. In de Xll^ eeuw scbreef H. Bernard nog aan 

 paus Eugcnius dat degene die aan de armen te korl doet zicb vergrijpl aan 

 de « levende lempels van den heiligen Geest. » In lalere eeuwen vond 

 men voorldurend den beiiigen Geest op bijzondere wijze bij zieken- en 

 armenbuizen vermeld ^. Wij willen daarom een oogenblik bij bet onlstaan 

 van bet broederscbap van den beiiigen Geest slil bouden. 



De gronder daarvan was Gwy van Montpellier. Deze slicblle in de tweede 



' Haescr, Gescluclite der kirchl. Krankenpflege, 74. 

 * Hurler, Innocem III, 4()ô. 



5 A. -G. lie Vos, Bel lietliije Geest- en peslliuis, te Dordrecht, 18G9, bl. C. — Franik, Gescliichte 

 von Oppenlieim, bl. \ 15, eiiz. 



To.u£ XLV. 14 



