VAN KAREL DEIN GROOTE TOT AAN DE X\h EEUW 151 



Frederik II, keizer van DuitschIancI, gaf in dezen lijd zijne beroenule 

 voorschriflcn len diensleder uitoefenaars van de geneeskunde ', en van den 

 anderen kanl schreef onze Jacob van Maerlant, in zijn wcrk « Heimlicheyl 

 der Heindicheden », eene verhandeiing over den normalen en abnorniaien 

 (oesland van '( menschelijk lichaam. Hij hesprak op populair-welenschaj)pe- 

 lijke wijze de verschillige spijzen en dianken , welke er in de vier jaargelij- 

 den nioelen genomen worden, oni de goede « complexie » des lichaams le 

 bewaren. Ook handeide hij over de verschillige lichaamsdeelen in 't bijzon- 

 der, opdal de mensch kunne leven zonder kwalen : 



« Leven, sonder evels pine ». 



Dil gedachi van onzen realislischen leerdichler drnkl zich op vêle wijzen 

 in de geschiedenis der hospilalen niJ. De liefdewerken kregen laniizanier- 

 hand een ander karakter. De meer aartsvaderlijke gasivrijheid, hel nederig 

 wasschen der voelen van sommige arme pelgrims, en bel bevorderen 

 van tocblen, v^elke voor velen alloos nog een werk van ascétisme waren, 

 maaklen plaais voor de ziekenverpleging en bel ondersleiinen van den 

 gebrekkigen onde r d o m . 



De gescbiedenis der geneesknnsl van sommige onde volken scheen zich 

 te hcrhalen. Die kunsl was in den beginne bij vêle ooslersche slammen 

 siechts wcinig geëerd. In de oudste Veda's, bij voorbeeld, wordi van geenen 

 god der geneesknnsl gesproken '^, zoo min als van prieslers, tenipels en 

 goochelknnsl. In de Vendidad wordt aan bovennaliunlijke middelen minslens 

 even zooveel krachi toegeschreven aïs aan de kruiden en aan hel operalie- 

 mes. Die aris wordI voor de beste gehonden, welke de meeste zegenwen- 

 schen uiispreekl '\ De geneeskundigen worden verzochl in de eerste plaais 

 hun overwichl le loonen op de aanbidders dei' booze geeslen (Daeva). 



Doch men komi er loe bepaaide belooningen of taxen vast te slellen, voor 

 genezingen van minder bovennaluurlijken aard. Met vier ossen werd de 

 genezing van hel b;)ofd eener slreek belaaid, de hersielling zijner vronw 

 met een kameel vergolden, en zoo voorls. 



' Zie, b, V. Von Rauraer, Gesch. der Holienslaufeii, III, 456, vigg. 



* Darcrahcrg, Hisl. des sciences médicales, I, 75. 



° M. Dunckcr, Geschichte des Alterllmms, eerste uilg., II, 414. 



