VAN KAREL DEIN (ÎROOTE TOT VAN DE XVI" EEUW. 133 



geinaakt'. Onclertusschen was de sirijd nog lang onbeslisl gebleven, welke 

 personen aïs gcneeshoercn mochUMi optreden. De concilieaclen van die dageii 

 bewijzen, dal de kerkelijke overheid de sludie der medecijnen aan leeken 

 alleen wilde loevertroiiwd zieii, en de geeslelijkheid daarvan wilde iiilslui- 

 len-. De geeslelijke arlsen wilden evenwel van hnnne prakiijk niet afzien. 

 Dit was vooral in Frankiijk hel geval. Herniondanville (Henri de Mande- 

 ville), de bekende huisaris van Philips den Schoone, schiijfl zelf aan de 

 leeken den leiuggang der geneeskunst loe. Zij werden met allerlei onkundig 

 volk gelijk gesteld. Men liel eindelijk de chirurgie aan hen over. Doch 

 deze kv^'am daardoor zoo in niinachling, dal zij zelfs van de hoogeschool 

 le Parijs werd verbannen, en alioos dieper zonk. 



Onderlussciien namen in België en elders de siedelijke beslnren deze zaak 

 in handen. Er werden, 1er bevordering der algemeene gezondheid, genees- 

 heeren benoemd , niel alleen voor de hospilalen, maar ook voor de gemeen- 

 len, geneeshceren voor hel léger in oorlogslijd , en bovendien nog de def- 

 ligste der palriciërs loi arlsen aangesleld, oni de winderige en bedriegelijkc! 

 kwakzaivers le verdringen, welke zieh dikwijis in een geeslelijk |)ak staken, 

 cm hunne vaische kunsi eer ingang le doen vinden. 



De geeslelijke sland liel zich hel uiloel'enen der geneeskunsi nog niel 

 onizeggen. Men vond geeslelijke geneesnieeslers loi in de XVI'' eetiw''. 



Veierlei waren onderlussciien aan 'l einde der Xllheeuw de liefdegeslich- 

 len geworden, waar elk oogenblik de hulp des geneesheers noodig kon zijn. 

 Wij hebben nanielijk gezien dal onderscheidene gaslhuizen, dal is her- 

 bergen, in ziekenhuizen waren overgegaan; len Iweede, dal enkele huizen 

 uilsluilelijk voor zieken werden ingericht, en len derde dal de ziekenhuizen 

 bij uilnemendheid, namelijk de huizen « Ter Ziecken », de maladreries , of 

 lazarijen in de XIII" eeuw hunne groolsle uiibreiding kregen. Wij willen len 

 sloUe dezer afdeeling hierbij nog een oogenblik slilslaan. 



' Von Raumor, t. n. p. VI, 457. 



"' Zie t 12' alg. Coiic, 4" van 'l laleraan, bijv. bij Hefele, Conciliengesch. (uilg. WiU), D. V, 2, 

 bl. 990. - D. VI, bl. 40, 435. 



"' Kriegk, Deulsches Biirgerthuin im Mitlelaller, 1868, bl. 1, vigg. 



