VALN KAREL DEN GROOTE TOT AAN DE XV|e EEUW. 165 



Le val d'Orcq, maar alhicr in kleine afzonderlijke huisjes woonden, 

 Ook schonk de edelmoedige priester aan zijne vadersiad nog een gestichi 

 voor blinden, een huis waariii, behalve voor de dienaren, plaais genoeg 

 was voor derfien ooglijders. 



Verder wcrd omirent 4330 een pelgrimshuis van S. Jacobus le Doornik 

 gesticht, hetwelk bediend werd door eene soort van broederschap van 

 Iwaaif mannen ', die hunne eigenaardige gebriiiken en geeslelijke oefenin- 

 gen badden. 



Wij behoeven hier nauwehjks bij te voegen, dat ook in dezen lijd te 

 Doornik de lafel van den FI. Geest bestond, waarvan eveneens Lanrens 

 van Holland een der voornaamste weldoeners was. De oorsprong daarvan 

 is reeds hierboven besproken. 



Te Bergen (Mons) breidden zicb de h"efdegesliohlen niet minder uif. 

 Wij vinden er vooreersl bel gasthnis van S. Julianns -, wat reeds vôdr bel 

 jaar 1316 moet gegrond zijn ^. Hel is Iwijfelachtig of er zieken opgenomeji 

 werden; het was bepaaldeb'jk alleen voor pelgrims geslichl *. 



Laler week hel af van de oorspronkelijke beslemniing; bet werd eindelijk 

 door den magistraal in 1431 in een gekkenhiiis herschapen ^. 



Hel «goedehnis» van Houdeng (Houdain) (1310), het hospilaal S**-Isa- 

 bean, vôôr 1363 geslichl ^, enz., behooren toi de kleinere geslielilen, 

 gelijk er verschilh'gc voorkomen, « pour les povres el les déhaitiés (onge- 

 slelden) berbergher. » 



Maar in de XIV'' eeuw losten zicb ook sommige gasthuizen in eikander 

 op; zoo werden bet vroeger genoemde hospilaal Canari, en dat der Iwaaif 

 Aposlelen, met hel gaslbuis van S. Nicoiaas versmolten. 



Eindeh'jk zij hier nog vermeld, dat bij eene alleenstaande kapel, 



* Bulletin de la Soc. hisl. de Tournai/, VIII, 150, IX, 14, vergeleken bij Delaniioy, t. a. p., 

 bl 74, vlga;. 



2 Verg. Staatsarchief, CL des comptes, T" 100, n" 466Ô8. 

 ' Devillcrs, Hist. anal., enz., bl. 9, II. 



* Hachez, Mém. du Cercle a. d. M., I, bl. 27. 

 '' Hachez, t. z. p., 215. 



« Devillers, t. a. p., bl. 213, n» CVII ; bl. 285, n° CLXXX. 



