VAN KAREL DEiN GROOTE TOT A AN DE XV1« EEUW. 169 



Overvioed heerschie omlrenl bel einde der XI V" eeuw; doch of het 

 armenwezen, het paupérisme had afgenomen is mocielijkle zeggen, wanneer 

 wij lezen dat koning Jan van Frankrijk, omirent 1330, aile personen nil 

 zijn land verbannen of brandmerken, of aan de kaak deed slellen, « s'ils 

 n'ont aven », wanneer zij liever bedelden dan werkten. 



Evenwel ligl in dezen maalregel zelven een bewijs dat er loch werk voor 

 den armen man moet te vinden geweest zijn. Doch, des nicllemin was het 

 aan Philips den Goede, die zich ernslig met het armenwezen bezighield, 

 onmogelijk het kwaad der bedelarij le weren; wat na zijiien dood zich op 

 scbrikbarende wijze uilbrcidde, toen zelfs de hospilalen plaalsen van 

 bijeenkomsl voor « blitres et Iriians avec leurs garces de ligière vie et leur 

 suite » , waren geworden '. 



Doch zoo ver zijn wij nog niet gekomen. 



Naar aile teekenen le oordeelen was het lot der arme klasse, der wedu- 

 wen, der weezen, der zieken en gebrekkelijken, kortom van aile hulpbehoe- 

 venden die niet met moedwil zich aan hunne luiheid overgaven, en ziekle 

 en armoedc op afschuwelijke wijze voorwendden, aan 't einde der 

 XIV" eeuw, veel dragelijker dan vroeger, gelijk uit de volgende bladzijden 

 nader zal blijken. 



Wel is waar boden de kloostermuren omirent dezen tijd den armen of 

 zieken niet meer die slille toevlucht, en den bedevaarders niet meer die 

 uren van rust, welke zij aldaar in vroeger eeuwen genoten. Hier had de 

 gaslvrijheid afgenomen, en het verbod de arme vreemdelingen nietlesloren 

 behoefde niel te worden herhaaid, daar vele kloosters niet meer voor hen 

 openslonden. De bisschoppeiijke gastwoningen waren van zelf komen te 

 vervallen door bel loenemen der bijzondere hospilalen ; het verbod op de 

 honden was dus overbodig geworden ! 



Maar ongelukkig gebeurde het ook dat zulke gast- of ziekenhuizen, welke 

 geen eigenlijke kloosters waren, niel aan hunne bestemming voldeden, al 

 waren er ook vele andere die gelrouw bleven aan de voorschriften der 

 slichlers. 



' Recueil (les placards de Brabant, a° 1515; zie v. d. Meerscli, t. a. p., bl. 53. 



Tome XLV. 22 



