VAN KAREL DKN GROOTE TOT AAN DE XVI« EEUW 213 



11 



§ 1. Besluur der gestichten van liefdadigheid. Geschiedenis. De verhouding tussclicn de 

 wereldlijke en de geestelijke miicht. Concilie van Vienne, 1311, enz. — § 2. Alge- 

 raeeu overzicht, met enkclc karakteristiekc bijzonderheden. Nicolaas V in 1448. De 

 ambachten te Leuven, Gheel, enz. Botsingcn der twecërlei raaclit te Kortrijk, Yperen, 

 Domine. — Leproos als medebcsluurder. 



§ 1. Het is niet te belwijfelen, dal in de eerste chrislen-eeuwen het 

 besluur der gasl- en ziekenhuizen uiisluilelijk in de hand des bisschops lag. 

 Hel gebeurde zelfs menigmaal dal deze geenen plaalsvervanger aan- 

 slelde en persoonlijk het toezichl hieid. Zoo H. Basilius en eenige zijner 

 opvolgers in de beroemde basileade van Cœsarea. Uil concilieaclen, bij 

 voorbeeld die van Chalcedon, blijkt verder dat de hoofden der xenodochiën 

 le Alexandrie prieslers waren. 



In 'l Oosten ziet men dan ook de zorg voor de geestelijke belangen en 

 iichamelijke behoeften der inwoners van de hospitaien meer op één hoofd 

 vereenigd, dan in 't weslen der christelijke wereld 'l gevai was. Hier, vooral 

 in de Roomsche kcrk, liep hel besluur daarvan uileen. Evenwel werden lot 

 verzorging der lijdelijke aangelegenhcden eeuwen lang diakenen en sub- 

 diakenen besleld, welke ongehuwd moeslen zijn. Hel geesleiijk karakter 

 der liefdadigheidsgestichlen werd daavdoor ailoos nog behouden. 



Langzamerhand kwam evenwel in weslehjk Europa bel gebruik op de 

 zorg voor de sloffehjke belangen van een of ander hospilaal aan leeken- 

 handen loe le vertrouwen. Daarlegen verhief zieh Gregorius I, die van 

 590-604. den pausehjken Stoel bekleedde. Hij klaagl er zelfs over, in zijne 

 brieven, dat de leeken-besluurders de boeren uilzuigen en vermaanl lot 

 aansleliing van geestelijke personen. 



Evenwel keerde men nooil lot het oudste slelsel terug. Dit kon des le 

 minder geschieden toen, in volgende eeuwen, eene menigle gasthuizen ont- 



