218 DE GESTICHTEN VAN LIEFDADIGHEID IN BELGIË 



werden de beneficiaten met den kerkelijken ban bedreigd '. De geëxcom- 

 municeerden werden door de hospilaahidders in bescherminggenomen en toi 

 rectoren aangesleld, terwiji baatzuchtige leeken van hunne zijde de gast- 

 huizen hielpen belaslen -. 



Welk veiirouwen ondeiiusschen de heilige Stoel op hel beheer van den 

 magistraat in veie sleden der belgische provinciën stelde, en hoe betrek- 

 kelijk gering de misbruiken van deze zijde in onze hospilalen raoefen 

 gewecsl zijn, zullen ons de volgende bladzijden leeren. 



In zooverre waren dan ook LodewijkXI in 1463, en Rare! VIll in 14.83, 

 in overeenslemming met de inzichten van het geesteiijk Opperhoofd, toen 

 zij van hunne zijde hel burgcrlijk besluur der hospitalen (ook in zekere 

 deelen van Beigeniand) met koninklijke ordonnanciën bevesligden. Deze 

 ordonnanciën hieven evenwel een zeker toezicht der bisschoppen niet op. 



De aloude kerkehjke armenverpieging was hiermede evenwel zoo goed 

 als verdwenen. 



Wij willen noch het recht, noch het onrecht, noch de voordeelen, noch 

 de nadeelen bespreken welke er voorlsproten uit den nieuwen toestand van 

 zaken. Ons houdende aan den eenvoudigen pUcht van geschiedschrijver, 

 laten wij hel loelsen der feiten aan de rechtsbeginselen den iezer over, 

 en verhaien, zooveel mogelijk met waarheid en irouw de feiten der historié. 

 Deze leeren ons dat de onlwikkeling der iiefdadigheidsgestichten in de XIV* 

 en XV" eeuw vooral aan de stedelijke bevolking ten goede kwam, en dat hel 

 landvolk meer dan vroeger aan zijn lot werd overgelaten. Veie kloosters 

 wijdden zich nog met aile edeimoedigheid aan de verpleging van de land- 

 bevolking, maar een groot aantal was verbaslerd, slak diep in schulden en 

 viel in de handen van woekeraars. 



Goochelaars en slimmere bedriegers Irokken een geesteiijk kleed aan en 

 zamelden geld in voor vaische aflaaisbrieven. De bedelarij nam schrikbarend 

 toe. Er moeslen slrenge maatregelen genomen worden om de landioopeis te 

 keer te gaan. 



' Avignon, in d326, c. H; Angers, in 15(55, c. -21. Hefele, t. z. p. (uitg. i867), VI, o40, 6d9. 

 - Hefele, t. z. p., bl. 541, c. 16 en 19, 32, 35. Conc. van Lavaux (Vaurense), c. 100, bl. 623. 



