VAN KAREL DEN GROOTE TOT AAN DE XVI« EEUW. 315 



<( pitance » nioel worden versfaan, en zegl : « Door pilance verslaal men 

 deii census en inlresl van allerlei aard, welke bijzonder toi onderhoiid der 

 gasthuisbewoners werd belaaid. Deze geiden kwanien of van niilddadige per- 

 sonen, of van eeii gedeeltc der som, aan hel Imis uilgekeerd, door hen die 

 er o[)genomen werden. lliervan werd eene afzonderlijkejekening geliouden. 

 Elk jaar werd het overschol dor kas onder de bewoners van het gaslhuis 

 verdeeld, bctwelk naluurlijk grooler of kleincr was, in veriiouding lot het 

 gelai deelnemers. In de XVl'' eeuw gingen deze uildeelingen in eene 

 bepaaide taxe over '. » 



Hel eerste gedeelte dezer bepaling sleml wel met onze meening overeen; 

 docb er zijn eenige uilzonderingen op te maken. 



Reeds in de XII^ eeuw werd !iet woord « pilancie » voor geschenken 

 bij biiitengewone gelegenheden gebozigd, welke door den heer Rorgnet 

 onder de rubriek « provende » worden gebracht. De schrijver zegl dal 

 belialve de « provende » en de extra-geschenken, bij 't overleggen der 

 rekeningen, en zoo voorts, ook nog pitance werd gegeven; lerwijl men, 

 bij voorbceld, in 'l S,-Jans-liospilaal le Rrugge de som, die bij 't overleggen 

 der rekeningen werd belaaid , « pitaneie » nocmde '^. Hier beduidt dit woord 

 dus bijzondere uilgaven, bij extra-gelegenheden, geiijk ook, in 't règle- 

 ment van 't gaslhuis zelf, alwaar eene schotel spijs boven hel gewone gelai, 

 op eenen feesldag gegeven, « |)itancie doen » genoemd wordi (« Fiai eis 

 (fralribus) pilancia »). Dezelfde uitdrukking konil in de X1V*= eeuw voor, in 

 de rekeningen van het gastluiis van Wenemaer, le Cent, waar de slad 

 gezegd wordl pitaneie aan. de armen te hebben gedaan. Aan de vermogende 

 vreemdelingen in de lazarij van Le Val d'Orcq nioest den eerslen dag 

 hunner ontvangsl reeds pilancie worden uilgereikl ^. 



Wij zien uit deze voorbeelden : ten ecrsle, dat de pilancie of in gcld of 

 ?"/j ?j«/Hm werd geschonken, en dat er van eene afzonderlijke kas geene 

 sprake is. Wij willen nog eenige plaalsen aanhalen uit de menigle van 



■ T. a. p., bl. 32, vig. 



* « Pro pilancia facta in Iiosp. Scli Jo., in Computatione, XL s. t Vcrdcr : » (In) liosp. Sli. Jo. 

 pro pilancia sua... — dum magislcr conipulavit. • Gilliodts-V.-S , La Flandue VI, bl. 2UC. 

 ' Descamps, t. a. p., bl. 153. 



