VAN KAREL DEN GROOTE TOT AAN DE XV1« EEUW. 529 



zelden voorgeschreven. Hel werd den broeders en zuslers in de meesie 

 gevallen overgelalen die zelven le bepaien. Doch van hel begin der 

 XIII' eeuw af werden kleur en vorm nieeslal door de overheid vaslgesleld. 

 Vooral zijn ons de voorschriflen daaromtrenl uit hel bisdom van Doornik 

 bekend geworden. 



Te Gent, bij voorbeeld, droegen de broeders en zuslers der lazarij witte 

 lunica's; de broeders daarbij een breed wil scapuiier, de zuslers wille 

 manleis of scapulieren. De broeders droegen geen ander linnen op de 

 huid dan de femoralia, de zuslers droegen hemden. De lazarussen droegen 

 grijze linnen gewaden niel een opperkieed, de mannen een scapuiier, de 

 vrouwen eenen manlel. De grijze slof had hier en daar een rood slreepje ', 

 « opdal men, zoo beweren sommige schrijvers, minder hel bioed zou bespeu- 

 ren, dal soms uil lip of neus droop. » Aile broeders en zuslers konden pels 

 of bont dragen, doch alleen van eenvoudige schapenvachl. Zoowel hier als 

 le Doornik droegen zij eene tonsura. 



Zelfs de famiUures of frères hailiés, de gezonde broeders, die niel allijd 

 mel den huisdiensl le doen hadden, droegen een eenkleurig gewaad. In 

 Henegouwen worden nog bijzonder de manlel en de hoed der lazarussen 

 vermeld. 



Te Bergues in Vlaanderen was hel scapuiier van grijs-bruin Iaken, de 

 mouwen waren wil. Op eene miniatuur van Genl, uil de XIV' eeuw, voor- 

 slellende Jezus die de melaalschen geneest, dragen eenigen hunner span- 

 broeken en lunica's, om hel inidden van 'l lijf vaslgegordeld, en van 

 voren open. Andercn dragen scapulieren, wijde mouwen, platliggende kragen, 

 kleine hoeden mel opgeslagen rand. Sommigen hebben lange baarden 2. 



'l Was de geesl der kunslenaars van die dagen voor hunne geeslelijke 

 voorslellingen de kleederdrachl le kiezen, die zich in de oogen des volks 

 hel schilderachligsl verioonde. Wij iwijfelen hier aan de hisiorische waar- 

 heid der drachl. Hel schijnt dal hel in Ter Zieken le Anlwerpen vrij lang 

 duurde alvorens een gelijkkleurig kleed door de zuslers werd gedragen. Wij 



• Verg. Delannoy, Hosp. de Tournuy, bl. 93. Deze groiid wordt ook dooi' Lecouvel aange- 

 gcven. Ik belwijfel daarvaii de juislheid. Zie liieronder bl. 550. 

 ^ Messager des se. hist., 18(iî5, bl. 171. 



TouB XLV. 42 



