VAN KAREL DEN GROOTE TOT AAN DE XVI« EEUW. 349 



In den aanvang waren dit inrichlingen voor het heil der armen, welke 

 laiigzamerhand van hun doel afweken, gelijk het met zooveel aiidere lief- 

 dadigheids-inrichlingen het geval was. Zij verzoïiken tôt eenvoudige woeker- 

 huizen, waar het arme volk, uit barmherligheid, geplunderd werd, tôt dat 

 die instelhngen eindelijk door Albert en Isabella lierschapen, en tôt hunne 

 oorspronkeh'jke beslemming leruggebracht werden. Het woord « lombard » 

 komt eenvoudig van het volk dezes naams. 



Toen Engeland in de Xlil'' eeuw, tengevolge der gewelenlooze regeering 

 van koning Jan, een pauselijk leen was geworden, en Innocenlius 111 de 

 opbrengst eener belasiing vorderde, zat de spiizuchlige, engelsche geeslelijk- 

 heid van die dagen niel weinig in nood, op welke wijze zij aan de eischen 

 des pauselijken Sloels zou voldoen. Om daaraan te gemoet te komen deed de 

 paus zijne gezanlen, welke met hel inzamelen der gelden belast waren, door 

 italiaansche kooplieden vergezellen, die geld op onderpand zouden voor- 

 schielen. Deze lieden waren Lombarden. 



Zij kwamen weldra in kwaden reuk, wegens woekerhande! en huiche- 

 larij, en de naam « Lombarden » oï « Caorzijnen » ' kreeg eene zeer siechte 

 beleekenis. Deze mannen ontvingen soms 60 °/o inlresl van hun uitgeleend 

 geld; tengevolge waarvan zij eindelijk, in 1240 nil Engeland, in 1261 

 uit Brabanl werden verdreven. Algemeene verbanning uit Frankrijk komt 

 in de XllI^ eeuw herhaaldelijk voor; doch teikens keerden zij lerug, en 

 hielden in België stand -. In de volgende eeuw trachlte men hen aan banden 

 te leggen door regiementen. Versehillige vorslen stelden een zeker aantal 

 percenten vast, boven welke voor uitgeleend geld niels mocht gevorderd 

 worden. 



Met helzelfde doel nu , om minvermogenden tegen dezen vvoeker te 

 beschermen, ontstonden reeds in de X1V'= eeuw de moules pielatis, de bergen 

 of hoopen van barmherligheid, eerst in Italie, vervolgens in andere landen. 



Deze montes waren op liefdegaven gegrond, en door edelmoedige 

 menschenvrienden kosteloos bestuurd. Zij vervielen echler na eenige jaren 



' In Duitschland noemde men eeneri woekeraar eenen kawartsch. VVaarschijnlijk van de 

 fransche stad Cahors, in Languedoc. 



* Annales de la soc. d'Éinul. de Bruges, IX, 2* série, i85i, bl. Soi. 



